Hürmüz krizi ve El Nino kasıp kavuracak: Dünya yeni bir gıda şoku yaşayabilir

Financial Times'ın (FT) aktardığı raporda, Orta Doğu'daki çatışmaların yalnızca petrol ve doğal gaz tedarikini değil, tarım sektörünü de etkilediği belirtildi. Gübre ve dizel maliyetlerindeki yükselişin çiftçileri daha az gübre kullanmaya veya ekim alanlarını daraltmaya yöneltebileceği, bunun da gıda arzını azaltabileceği ifade edildi.

GÜBRE VE ENERJİ TEDARİKİ BASKI ALTINDA

Dünya genelinde ticareti yapılan ürenin yaklaşık üçte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçiyor. Enerji tedarikindeki kesintiler, gübre üretiminde kullanılan doğal gaz ve kükürt gibi ham maddelerin sevkiyatını da olumsuz etkiliyor.

Karar'da yer alan habere göre krizin etkileri özellikle Güney Asya'da hissediliyor. Bangladeş'te beş üre gübresi fabrikasından dördünün LNG sıkıntısı nedeniyle üretimi durdurduğu bildirildi. Artan dizel fiyatları da tarımsal üretim ve taşımacılık maliyetlerini yükseltiyor.

2027 İÇİN GÜÇLÜ EL NİNO ENDİŞESİ

Enerji ve gübre krizine ek olarak, 2027'de etkili olabilecek güçlü bir El Niño hava olayı da gıda arzına yönelik riskleri artırıyor. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi'nin (NOAA) değerlendirmelerine göre, deniz yüzeyi sıcaklıkları normalin en az 2 derece üzerine çıkabilir.

S&P Global Institute, böyle bir senaryoda Asya, Afrika ve Latin Amerika'nın bazı bölgelerinde kuraklık ve sellerin tarımsal üretimi düşürebileceği uyarısında bulundu.

BÜYÜK TARIM ÜRETİCİLERİNDE KAYIP RİSKİ

Raporda Brezilya, Avustralya, Hindistan, Endonezya ve Malezya'daki üretim risklerine de dikkat çekildi. Brezilya'da mısır ve soya üretim tahminleri aşağı çekilirken, Avustralya'da buğday üretiminin 28 milyon tondan 22 milyon tona gerileyebileceği belirtildi. Hindistan'da yetersiz yağışların buğday üretimini, Endonezya ve Malezya'da ise olumsuz koşulların palm yağı üretimini etkileyebileceği değerlendirildi.

FT'nin aktardığı rapora göre, enerji ve gübre sorunlarının hasat kayıplarıyla birleşmesi küresel gıda fiyatlarını daha da yükseltebilir. Böyle bir gelişme, gelişmiş ülkelerde enflasyon baskısını artırırken gıda ithalatına bağımlı yoksul ülkelerde ekonomik ve toplumsal sorunları derinleştirebilir.