İnsanlığı utandıran tablo: Milyonlarca insan açlık riskiyle karşı karşıya

Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), Orta Doğu’da yaşanan askeri gerilimler ve tırmanışa geçen enerji maliyetleri nedeniyle küresel gıda krizinin tehlikeli bir boyuta ulaştığını duyurdu. Küresel lojistik ağlarında yaşanan tıkanıklıklar ve enerji koridorlarındaki istikrarsızlık tedarik zincirlerini doğrudan felç ederken, milyonlarca insan akut açlık riskiyle karşı karşıya kaldı. Uluslararası yardım kuruluşları ise derinleşen finansman eksikliği ve bütçe kesintileri nedeniyle sahadaki desteklerini azaltmak zorunda kalıyor.

KÖRFEZ BÖLGESİNDEKİ ÇATIŞMALAR TEDARİK ZİNCİRİNİ VURDU

Küresel gıda ve enerji piyasalarını sarsan süreç, Şubat 2026’da İran topraklarına yönelik gerçekleştirilen askeri operasyonlarla başladı. Bu operasyonlar, tüm Körfez bölgesini ve Lübnan’ı da içine alan geniş çaplı bir çatışma ortamını tetikledi.

Dünya’nın haberine göre; deniz ticareti ve küresel enerji taşımacılığı için kritik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı üzerindeki ulaşımın aksamasıyla birlikte ticari gemiler rotalarını değiştirmek zorunda kaldı. Bu durum, küresel enerji akışında aksamalara yol açarken gıda krizi riskini de eş zamanlı olarak tırmandırdı.

PETROL FİYATLARI TAHMİNLERİ AŞINCA KARAMSAR SENARYO GERÇEK OLDU

WFP analistleri tarafından Mart 2026’da yayımlanan raporda, gösterge ham petrol fiyatlarının haziran ayına kadar varil başına 100 dolar seviyesinde seyretmesi durumunda akut açlığın yayılacağı uyarısı yapılmıştı. Uzmanlar, bu senaryonun gerçekleşmesi halinde dünya genelinde yaklaşık 45 milyon insanın gıdaya erişimini kaybedebileceğini hesaplamıştı.

Petrol fiyatlarının mart ayından bu yana 100 dolar sınırının üzerinde kalmasıyla birlikte, analistlerin öngördüğü bu karamsar senaryo gıda piyasalarında gerçeğe dönüştü. Yüksek yakıt maliyetleri ve gıda fiyatlarındaki ani sıçramalar, özellikle gelir kaybı yaşayan ve ticari yolların kapanması nedeniyle temel ihtiyaç maddelerine ulaşmakta zorlanan Afganistan, Somali ve Sri Lanka gibi ülkelerde sosyal dengeleri sarsmaya başladı.

AFGANİSTAN VE SOMALİ’DE İNSANİ TABLO AĞIRLAŞIYOR

Çatışmalar ve lojistik aksamalar nedeniyle krizin en derinden hissedildiği ülkelerin başında Somali ve Afganistan geliyor. İki ülkedeki güncel durum ve krizin devam etmesi halinde ortaya çıkacak tahmini veriler şu şekildedir:

Somali: 2026 yılı itibarıyla nüfusun yaklaşık üçte birine denk gelen 6,5 milyon insan şiddetli açlıkla mücadele ediyor. Çatışma ve lojistik sorunların sürmesi halinde 2,5 milyon Somalilinin daha açlık sınırının altına düşeceği tahmin ediliyor.

Afganistan: Gıda krizi ülkede doğrudan 17,4 milyon insanı etkiliyor. Mevcut şartların devamı durumunda 2,3 milyon Afgan’ın daha açlık sınırı altına gerileyeceği öngörülüyor.

YARDIM KURULUŞLARINDA FİNANSMAN EKSİKLİĞİ VE DAĞITIM KRİZİ

Küresel gıda krizi büyürken, uluslararası yardım kuruluşları da bütçe darlığı ile karşı karşıya kalmış durumda. Donör ülkelerin yardımları kısması sahadaki operasyonları durma noktasına getirirken, WFP finansman eksikliği sebebiyle 2026 yılında küresel çapta 1,5 milyon daha az insana ulaşabileceğini açıkladı. Yaşanan kriz ortamının altı ay daha devam etmesi durumunda, yardım ulaştırılamayan insan sayısına 9 milyon kişinin daha ekleneceği belirtildi.