Kendi gitti etkileri hala sıfırlanamadı!

Aralık 2021’de döviz kurundaki sıçramayı frenlemek amacıyla “geçici bir önlem” olarak devreye sokulan KKM, hükümet tarafından 23 Ağustos 2025 itibarıyla resmen sona erdirildiği açıklanmıştı. Ancak aradan geçen sürede sistem, adının koyduğu “sona erme” iddiasının aksine bilançolardan tam anlamıyla silinemedi.
Bakiye bir türlü sıfırlanamadı

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) yayımladığı haftalık bültenler, KKM’nin aslında hâlâ teknik olarak yürürlükte olduğunu gösteriyor. Haziran ayı sonunda kur korumalı Türk Lirası mevduat ve katılma hesapları 244,2 milyon liraya gerilemişti. Temmuz ayının ilk haftasında bu tutar 8 milyon lira daha azalarak 236,2 milyon liraya indi. Bir hafta sonra ise KKM hesaplarının büyüklüğü 31 milyon lira daha azalarak 205 milyon liraya geriledi.

Rakamlar, sistemin haftada ortalama sadece birkaç on milyon lira küçüldüğünü, yani mevcut hızla dahi tamamen sıfırlanmasının haftalar sürebileceğini ortaya koyuyor. Bir başka deyişle, “bitti” denilen sistem, gerçekte damla damla tasfiye olan, üzerinde hâlâ devlet garantisi taşıyan bir bakiye olarak varlığını sürdürüyor.
Faturanın Boyutu: 109 Milyar Dolar

KKM’nin geride bıraktığı mali yük ise bakiyesinin küçüklüğüyle taban tabana zıt bir tablo çiziyor. Aralık 2021’de başlayıp Ağustos 2025’e kadar süren uygulamada toplam 1 trilyon 465 milyar liralık nakit çıkışı yaşandı; bu tutarın güncel kur seviyelerine uyarlanmış hali 2 trilyon 643 milyar liraya ulaştı. Bu da sistemin sürdüğü yılların ortalama kuruyla yaklaşık 109 milyar dolara karşılık geliyor.

Yükün büyük bölümü Merkez Bankası’nın sırtına bindi: TCMB, güncel kurlarla toplam 1 trilyon 736 milyar liralık bir maliyeti üstlendi. Bu durum, Merkez Bankası’nın yıllık zarar rakamlarına da yansıdı: Merkez Bankası 2023’te 818,3 milyar lira, 2024’te 700,4 milyar lira, 2025’te ise 1 trilyon 65 milyar lira zarar etti.

KKM’nin siyasi olarak “sonlandırıldığı” ilan edilmiş olsa da, aylardır süren tasfiye sürecinin hâlâ tamamlanamamış olması, uygulamanın idari olarak kapatılmasıyla ekonomik izlerinin silinmesinin aynı şey olmadığını gösteriyor. Sistem geride, güncel kurlarla 2,6 trilyon lirayı bulan, büyük ölçüde Merkez Bankası kaynaklarından karşılanan ve gelecek yılların bütçe ve para politikası tartışmalarını etkilemeye devam edecek kalıcı bir mali yük bıraktı.