Ne eğitimde ne istihdamda: 24 milyon gençten 6,8 milyonu atıl

Ekonomim gazetesi yazarı Alaattin Aktaş, 20 Mayıs 2026 tarihli köşe yazısında Türkiye’deki genç nüfusun durumunu çarpıcı verilerle masaya yatırdı. Aktaş’ın hazırladığı analize göre; Türkiye’de 15-34 yaş grubundaki her 100 gençten yaklaşık 28’i (%28,2) ne bir eğitim kurumuna devam ediyor ne de istihdamda yer alıyor.

Resmi makamlarca sıkça dile getirilen üretim rekorları, Karadeniz doğalgazı veya Gabar petrolü gibi argümanların sokaktaki karşılığını sorgulayan Aktaş, "Varsayın ki tüm bunlar gerçek, varsayın ki ekonomi şaha kalktı gidiyor. Peki bu ne! Siz gelin bunları o 28 gence, yani 6 milyon 789 bin gence anlatın, anlatabiliyorsanız..." sözleriyle tepkisini dile getirdi.

Altı Yıldır Değişmeyen Kronik Kriz: NENİ

Kısa adı NENİ olan "Ne Eğitimde Ne İstihdamda olan genç nüfus" verilerinin Türkiye'de kronik bir yapıya büründüğünü belirten Ekonomim yazarı Aktaş, son altı yılın ilk çeyrek verileri incelendiğinde tablonun neredeyse hiç değişmediğini vurguladı. 15-34 yaş grubundaki nüfusun yaklaşık yüzde 30’u sürekli olarak sistemin dışında kalıyor. 2021-2026 döneminde bu oran en düşük %26,6, en yüksek ise %30,9 olarak kaydedilirken, bu yılın ilk çeyreğinde de %28,2 ile alarm vermeye devam etti.

Yaş Gruplarına Göre Dağılım Korkutuyor

TÜİK verilerine dayandırılan haber analizde, 15-34 yaş grubunu oluşturan toplam 24 milyon genç, üç alt başlık altında inceleniyor:

15-24 Yaş Grubu: 11,4 milyon gencin %23,6'sı (2,7 milyon kişi) boşta.

25-29 Yaş Grubu: 6,4 milyon gencin %31,9'u (2 milyon kişi) ne okuyor ne çalışıyor.

30-34 Yaş Grubu: 6,2 milyon gencin %33'ü (2 milyon kişi) atıl durumda.

Kadınlarda Tablo Çok Daha Ağır: Her 10 Kadından 4'ü Sistem Dışı

Ortalama NENİ oranlarını bu denli yukarı çeken asıl dinamik ise kadın işsizliği ve kadınların istihdam dışı kalması olarak öne çıkıyor. Cinsiyet kırılımı yapıldığında ortaya çıkan uçurum ürkütücü boyutta:

15-34 yaş grubundaki her 100 erkekten 17'si ne eğitimde ne istihdamda yer alırken, kadınlarda bu sayı tam 40'a ulaşıyor. Söz konusu yaş grubunda bulunan 11,8 milyon kadının 4,7 milyonu (%40) ne okuyor ne de çalışıyor.

Diplomalar Çare Olmadı: Üniversiteli Gençler İşsiz

Eğitim sisteminin istihdam piyasasıyla olan kopukluğu, üniversite mezunlarının verilerinde kendisini net bir şekilde hissettiriyor. Normal şartlarda eğitim seviyesi arttıkça işsizliğin azalması beklenirken, Türkiye'de 15-24 yaş grubundaki üniversite mezunlarında "boşta kalma" oranı zirveye oynuyor.

Bu yılın ilk çeyreği itibarıyla, üniversiteden mezun olmuş ve henüz 24 yaşını aşmamış 1,1 milyon gencin %32,5'i (369 bin kişi) işsiz durumda. Üniversiteyi bitirmiş bu 369 bin atıl gencin 94 binini erkekler oluştururken, 274 binini ise genç kadınlar oluşturuyor. Yani okulun bitmiş olması, iş bulabilmek için bir teminat sunmuyor.

Ekonomim gazetesi yazarı Alaattin Aktaş, yazısını şu net uyarıyla noktalıyor: Makroekonomik veriler veya büyüme oranları ne söylerse söylesin, ekonominin asıl ve en büyük gerçeği bu kronikleşmiş genç işsizliğidir; gerisi sadece bir yanılsamadan ibarettir.