NYT'den dikkat çeken iddia: İran F-35'leri vuracak güce ulaştı, ABD geri adım attı

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik planlanan yeni saldırıları son anda durdurmasının arkasında yalnızca Körfez ülkelerinin diplomatik girişimleri değil, Pentagon’un artan askeri risklere ilişkin uyarıları da bulunuyor.

Karar'da yer alan habere göre Trump, kamuoyuna yaptığı açıklamada Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri liderlerinin kendisinden İran’a yönelik saldırıyı ertelemesini istediğini, Tahran’la “ciddi müzakereler” yürütüldüğünü ve kabul edilebilir bir anlaşma ihtimalinin bulunduğunu söylemişti. Ancak Washington’daki değerlendirmelerde, Amerikan ordusunun İran sahasında karşı karşıya kaldığı risklerin de karar üzerinde etkili olduğu belirtiliyor.

İRAN AMERİKAN UÇUŞLARINI DAHA İYİ İZLEMEYE BAŞLADI

New York Times'ın ABD askeri kaynaklarına dayandırdığı haberine göre İran, ateşkes sürecini yalnızca beklemekle geçirmedi. Tahran yönetimi, bombalanan balistik füze sahalarının bir kısmını yeniden kullanılabilir hale getirdi, mobil füze rampalarını farklı noktalara taşıdı ve olası yeni saldırılara karşı hava savunma taktiklerini güncelledi.

Askeri değerlendirmelerde, İranlı komutanların Amerikan savaş uçakları ve bombardıman uçaklarının uçuş düzenlerini incelediği, bu sayede ABD hava operasyonlarını daha öngörülebilir hale getirdiği belirtildi. Bir F-15E savaş uçağının düşürülmesi ve bir F-35’in yerden açılan ateşle isabet alması, Amerikan hava taktiklerinin İran tarafından daha iyi okunduğu yönündeki kaygıları artırdı.

Bu nedenle Trump’ın “saldırıyı Körfez liderlerinin ricasıyla erteledim” açıklamasına rağmen, askeri açıdan daha temkinli davranma ihtiyacının da karar sürecinde belirleyici olduğu değerlendiriliyor.

PENTAGON YENİ SALDIRI PLANLARINI HAZIRLADI AMA RİSKLER BÜYÜDÜ

Pentagon, Trump’ın talimat vermesi halinde İran’a yönelik yeni saldırılar için farklı seçenekler hazırladı. Bu seçenekler arasında İran’ın askeri altyapısına daha yoğun bombardıman düzenlenmesi, balistik füze sahalarının hedef alınması ve bazı nükleer tesislere yönelik daha riskli operasyonlar bulunuyor.

Ancak askeri yetkililer, İran’ın vurulan füze sahalarının önemli bölümüne yeniden erişim sağladığını ve yer altı tesislerini tamamen imha etmenin kolay olmadığını kabul ediyor. İran’ın Hürmüz Boğazı çevresindeki 33 füze sahasından 30’una operasyonel erişimi yeniden sağladığı, bu sahaların Amerikan savaş gemileri ve petrol tankerleri açısından tehdit oluşturabileceği belirtiliyor.

Bu tablo, yeni bir saldırı dalgasının Washington açısından daha maliyetli ve daha belirsiz sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor.

ÖZEL KUVVET SEÇENEĞİ DE MASADAYDI

ABD’nin değerlendirdiği seçeneklerden biri de İran’ın yer altında sakladığı nükleer materyale yönelik özel kuvvet operasyonuydu. Bu senaryoda, özel birliklerin özellikle İsfahan’daki nükleer tesise yönelik bir görevde kullanılması gündeme geldi.

Ancak bu tür bir operasyonun yalnızca birkaç yüz özel kuvvet askeriyle sınırlı kalmayacağı, binlerce destek askerine ihtiyaç duyulacağı ve İran güçleriyle doğrudan çatışma riskinin ortaya çıkabileceği belirtiliyor. Askeri yetkililer, bu seçeneğin ciddi can kaybı ihtimali taşıdığını kabul ediyor.

TRUMP’IN AÇIKLAMASI DİPLOMATİK PERDE SUNDU

Trump, saldırıyı erteleme kararını Körfez liderlerinin talebiyle açıkladı. ABD Başkanı’na göre Katar, Suudi Arabistan ve BAE liderleri, İran’la yürütülen görüşmelerde Washington’un kabul edebileceği bir anlaşmaya ulaşılabileceğini söyledi.

Trump, anlaşmanın temel şartının İran’ın nükleer silaha sahip olmaması olduğunu vurguladı. Ancak aynı açıklamada, anlaşma sağlanamaması halinde ABD ordusuna “tam ölçekli büyük saldırıya” hazır olma talimatı verdiğini de duyurdu.

Bu nedenle Washington’un tutumu, diplomasiye zaman kazandıran ancak askeri baskıyı tamamen masadan kaldırmayan bir ara formül olarak yorumlandı.

İRAN DAHA DİRENÇLİ HALE GELDİ

ABD askeri değerlendirmelerinde, haftalar süren bombardımanın İran’a ağır darbe vurduğu ancak Tahran’ın beklenenden daha dirençli kaldığı görüşü öne çıkıyor. İran’ın bazı üst düzey askeri ve istihbarat isimlerini kaybetmesine rağmen, kalan kapasitesini yeniden konumlandırdığı ve yeni saldırılara karşı daha sert yanıt verme hazırlığı yaptığı belirtiliyor.

Askeri kaynaklara göre savaş, İran’ı tamamen kırmak yerine daha sert ve daha uyum sağlayan bir rakibe dönüştürdü. Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma, Körfez ülkelerindeki enerji altyapılarını hedef alma ve Amerikan uçaklarını tehdit etme kapasitesini koruduğu değerlendiriliyor.

Trump’tan İran paylaşımı: Orta Doğu haritasındaki görsel dikkat çekti Trump’tan İran paylaşımı: Orta Doğu haritasındaki görsel dikkat çekti

GERİ ADIMIN NEDENİ SADECE DİPLOMASİ DEĞİL

Trump’ın son kararı, resmi olarak Körfez liderlerinin arabuluculuk çabasına bağlandı. Ancak Pentagon’un İran’ın hava savunma kapasitesine ilişkin kaygıları, Amerikan hava operasyonlarının daha kolay takip edilmeye başlanması ve yeni saldırıların daha büyük askeri riskler taşıması, geri adımın perde arkasındaki önemli nedenler arasında gösteriliyor.

Bu nedenle karar, Washington açısından hem diplomatik bir mola hem de sahadaki askeri gerçeklikleri yeniden değerlendirme hamlesi olarak görülüyor. İran’la anlaşma sağlanamaması halinde Trump’ın saldırı tehdidi devam etse de, Pentagon’un uyarıları yeni bir savaş dalgasının önceki kadar kolay yönetilemeyeceğini ortaya koyuyor.