Putin’den Batılı Devlere Misilleme: Rusya Nestle ve Auchan’ın Varlıklarına Kayyum Atadı

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, İsviçre merkezli gıda devi Nestle’nin Rusya’daki varlıklarına kayyum atadı. Varlıkların yönetimi L.E.V. Management isimli şirkete devredilmesine dair kararname Cuma günü yayımlandı.

Nestle’den konuya ilişkin yapılan açıklamada, kararnamenin dikkate alındığı ve şu anki durumun tüm seçenekleri ile değerlendirildiği ifade edildi. Açıklamada ayrıca, şirketin haklarının korunması ve çalışanların çıkarları doğrultusunda faaliyetlerin devamını sağlamak için gerekli tüm adımların atılacağı belirtildi.

Devlet Başkanlığı kararnamesi ile Nestle’nin yanı sıra Fransız süpermarket zinciri Auchan’a da kayyum atandı.

Rusya, 2022 yılının Şubat ayında Ukrayna’ya saldırısı ile başlattığı savaşın ardından yabancı varlıklar üzerindeki kontrolünü sıkılaştırdı.

KREMLİN’DEN KAYYUM AÇIKLAMASI

Kremlin’den yapılan açıklamada, Nestle ve Auchan’ın Rusya’daki varlıklarına kayyum atanmasına gerekçe olan faktörlerden birinin, şirketlerin Rusya’ya karşı “dost olmayan” ülkelerden olması olduğu dile getirildi.

Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, “Elbette bu karar verilirken dikkate alınan hususlardan biri bu şirketlerin, ülkemize yönelik askeri faaliyetlere aktif bir şekilde katılan dost olmayan ülkelerden olması” dedi.

Dmitriy Peskov, gazetecilere yaptığı açıklamada, söz konusu tedbirlerin geçici olduğunu ve varlıklarla ilgili başka bir karar alınmadığını belirtti.

DANONE VE CARLSBERG’E DE KAYYUM ATANMIŞTI

2023 yılına ait bir kararnameye göre Moskova, hükümet tarafından “dost olmayan ülke” olarak sınıflandırılan ülkelerin Rusya’daki varlıklarına geçici kayyum atayabiliyor. Devlet şu ana dek bu kararnameye dayanarak gıda devi Danone ile bira üreticisi Carlsberg gibi şirketlerin Rusya’daki yan kuruluşlarına kayyum atamıştı.

Ukrayna Savaşı’na rağmen Rusya’daki faaliyetlerini sürdürdüğü için eleştirilen Nestle, gıda üreticisi olarak hayati ürünler sağlama gerekçesini öne sürerek kendini savunmuştu.

Şirket, Rusya’da kahve, hayvan maması ve bebek maması üretilen altı tane fabrika işletiyor. 2021 yılı verilerine göre Nestle’nin, ülkede yaklaşık 7 bin çalışanı bulunuyor ve yıllık cirosunun yaklaşık yüzde ikisini Rusya’da elde ediyordu.

Nestle’nin o dönemden bu yana Rusya operasyonlarını küçülttüğünü belirten yatırım şirketi Vontobel’in analistlerinden Jean-Philippe Bertschy, şirketin son olarak cirosunun ancak yaklaşık yüzde birini burada ürettiğini tahmin ediyor. Bertschy, kayyum haberinin şirkette moralleri olumsuz etkileyebileceği ve değer kaybı ya da elverişsiz bir satış riskine neden olabileceği, ancak kararın mali etkilerinin sınırlı kalacağı öngörüsünde bulundu.

NESTLE’NİN RUSYA’DAKİ VARLIKLARI NE OLACAK?

Rusya’da yayınlanan Kommersant gazetesinin haberine göre, lojistik şirketi KS Logistika, Nestle varlıklarına kayyum atanması için başvuruda bulundu. Şirketin bu başvuruyu da Nestle’nin Rusya’daki üretim kapasitesini genişletmeme ve Rus fabrikalarından mal ihracatını durdurma kararıyla gerekçelendirdiği belirtiliyor. Kommersant’ın haberinde, KS Logistika tarafından yapılan başvurunun Nestle’ye ait beş birimi kapsadığı ve bu kayyum atamasının teorik olarak mülkiyet değişikliğine yol açabileceği de ifade ediliyor.

Daha önce yaşanan benzer vakalarda Rusya, devletin el koymasından önce şirketlere genellikle kayyum ataması yapıyor ve bu şirketlere ait varlıklar daha sonra Kremlin’le bağlantısı olan kişi veya şirketlere devrediliyordu.

Rusya’da faaliyet yürüten çok sayıda Batılı şirket, bu ülkedeki varlıklarını daha önce ya sattı ya da Rus yönetimine devretti. Şirketler bu hamleleri ile Ukrayna Savaşı nedeniyle Rusya’ya uygulanan yaptırımlara ya da Moskova’nın yabancı varlıklara el koyma tehditlerinden etkilenmedi.

Finans hizmetleri şirketi Kepler Cheuvreux’un analisti Jon Cox’un değerlendirmesine göre, bu gelişmeler Nestle için iyiye işaret değil. Cox’a göre Nestle, Rusya’daki varlıklarını yakın bir gelecekte kaybedebilir ve bunun bir tazminatla telafi edilmesi de pek olası görünmüyor.