Rusya'nın Devlet Borcu Rekor Büyüdü: Askeri Harcamalar Arttı

Samanyoluhaber.com / Moskova

2024-2026 yılları arasında borç 19 trilyon ruble arttı. 2026'da bütçe yasasına göre borç 43,7 trilyon rubleye (GSYH'nin yüzde 18,6'sı), 2028'de ise 53,8 trilyon rubleye ulaşarak yüzde 20 GSYH sınırına dayanacak. Üç yıllık dönemin sonunda borç yaklaşık 68 trilyon ruble veya GSYH'nin yüzde 24,1'i olacak — bu, 2002'den bu yana en yüksek seviye.

Ana etken askeri harcamalar

2027 için ulusal savunmaya 17,1 trilyon ruble ayrıldı. Sovyet döneminden bu yana rekor ve daha önce planlanandan yüzde 27 fazla. Devlet borcunun faiz ödemeleriyle (4,6 trilyon ruble) birlikte bu tutar, tüm bütçe harcamalarının yarısını aşıyor. 

Açığı kapatmak için Maliye Bakanlığı 2027'de 7,7 trilyon ruble değerinde tahvil satmayı planlıyor. Bu rakam mevcut bütçenin öngördüğünden neredeyse bir buçuk kat fazla.

Başka bir sebep ise borçların yüksek faiz oranlarıyla ödeniyor olması. Maliye Bakanlığı 10 yıl vadeli borçlanmak için yüzde 16'nın üzerinde faiz ödüyor. Merkez Bankası'nın politika faizi çift haneli seyrediyor ve kademeli olarak düşse de yeni borçlanmaların maliyeti yüksek kalıyor. Sonuç olarak borç faiz giderleri 2022-2025 arasında üç katına çıktı: yılda 1,1 trilyon rubleden 3,2 trilyon rubleye. 2027'de faize 4,6 trilyon ruble gidecek, bütçenin neredeyse her on rublesinden biri. Bu, sağlık harcamalarından fazla ve tüm "ulusal ekonomi" kalemine (yollar, ulaşım ve tarım sübvansiyonları dahil) denk.

Petrol ve gaz gelirleri düştü 

Ocak-Eylül 2026'da bütçe yaklaşık 5,47 trilyon ruble petrol ve gaz geliri elde etti ve geçen yıla göre yüzde 17 daha az. Yıl sonunda açığın 1,6 trilyon rubleyi bulabileceği belirtiliyor. Petrol ve gaz gelirlerinin bütçedeki payı düşüyor ve 2027-2029'da yüzde 17'yi geçmeyeceği tahmin ediliyor.

CMASF, bütçenin bir borç sarmalına girdiği konusunda açıkça uyarıyor. Mekanizma basit: İtfa edilen tahvillerin ana tutarı yeni ihraçlarla finanse ediliyor, faiz ödemeleri için ek borçlanma gerekiyor. Yani borç, yeni büyük harcamalar olmadan kendi kendine büyüyor. 2028'e kadar bütçe, borç faizlerine yılda neredeyse 10 trilyon ruble veya tüm harcamaların yüzde 10,2'sini ödeyecek. 2029'da faiz giderlerinin payı yüzde 10,6'ya çıkacak.

Petrolün baz fiyatına göre harcamaları sınırlayan bütçe kuralına dönüş, tek başına borç yükünün artışını durdurmayacak. CMASF'ye göre reel faiz oranlarının ekonomi büyümesinin üzerinde kalması, devlet borcunun GSYH'nin yüzde 20'sini aşmasına yol açıyor. Üstelik 2027'den itibaren yetkililer bütçe kuralındaki baz petrol fiyatını varil başına 59 dolardan 50 dolara düşürüyor. Bu, mevcut petrol fiyatlarında bütçenin daha az petrol ve gaz geliri elde edeceği, dolayısıyla açığın daha da büyük borçlanmayla kapatılacağı anlamına geliyor.