Sırbistan'dan 'Bosna Kasabı' Mladiç İçin Tören Kararı: Boşnaklardan Sert Tepki

Bosna Savaşı sırasında Sırp güçlerin komutanlığını yapan Ratko Mladiç, perşembe günü cezaevinde öldü. Ölüm haberi duyulduktan sonra Sırbistan’da Mladiç’i anmak için afişler asıldı, özel anma törenleri düzenlendi.

En az 8 bin Boşnak erkek ve çocuğun öldürüldüğü Srebrenitsa soykırımının mimarı olarak anılan Mladiç’in ölümü, Bosna Savaşı sırasında çekilen acıları yeniden gündeme getirdi.

Savaş sırasında yaklaşık 100 bin erkek, kadın ve çocuk öldürülmüş, on binlerce kadın ve kız çocuğun cinsel şiddete maruz kaldığı ve yaklaşık 2,7 milyon kişinin yerinden edildiği biliniyor.

Dayton Anlaşması’yla sona eren Bosna Savaşı’nın üzerinden 31 yıl geçmiş olmasına rağmen 1425 gün süren Saraybosna kuşatmasının yaraları henüz kapanmadı. Savaşta yakınlarını kaybeden, sağ kalmayı başarmış kurbanlar İngiliz gazetesi The Guardian’a yaşadıklarını anlattı.

KARDEŞİ KESKİN NİŞANCI KURŞUNUNA KURBAN GİTTİ

Saraybosnalı Dzemil Hodziç, gazeteye Mladiç’in çocukların hafızasında nasıl bir korku figürüne dönüştüğünü anlattı.

Hodziç henüz 12 yaşında olduğu 1995 yılının mayıs ayında 16 yaşındaki ağabeyi Amel’in Saraybosna’da tenis oynarken keskin nişancı tarafından öldürüldüğünü söyledi.

Bugün 43 yaşında olan ve Saraybosna’da Sniper Alley fotoğraf projesini kuran Hodziç, çocukluk yıllarında Mladiç’in adını herkesin bildiğini söyledi.

“Belki her şeyi anlamak için çok küçüktük” diyen Hodziç, o dönem keskin nişancı saldırılarının, okulların bombalanmasının ve arkadaşlarının ya da aile üyelerinin öldürülmesinin günlük hayatın parçası haline geldiğini ifade etti.

‘ÖLDÜRDÜKLERİ YAŞLANAMADI’

Srebrenitsa katliamından kurtulmayı başaran az sayıdaki erkekten biri olan Srebrenitsa Anıt Merkezi Direktörü Emir Suljagiç, Mladiç’in ölümünün tarihi gerçekleri değiştirmediğini söyledi.

Mladiç’in ölüme gönderdiği insanların yaşlanma fırsatı bulamadığını belirten Suljagiç, “İşin en zor kısmı şimdi başlıyor: Gerçeğin, sorumluluğun ve hatıraların onunla birlikte ölmesine izin vermemeliyiz. Mladiç’in ölümü, bize neleri hatırlayacağımıza ve en önemlisi de neleri silmeye iznimizin olmadığına karar verme anı” diye konuştu.

Mladiç’in tek başına suç işlemediğine dikkat çeken Suljagiç, Mladiç’in emirlerini yerine getiren çoğu kişinin hâlâ özgür olduğunu hatırlattı.

‘SARAYBOSNA AVUCUMUN İÇİNDE’

Balkan savaşlarını takip eden Hırvat gazeteci Zoran Kusovac, gazeteye verdiği demeçte Mladiç’le birkaç kez karşılaştığını anlattı. Sırp güçlerin ağır silahlarını yerleştirdiği bir dağ platosunda Mladiç’in kendisine “Saraybosna avucumun içinde” dediğini ve isterse şehri yok edebileceğini söylediğini aktardı.

“O bir zorbaydı ve kimse, üst düzey yetkilileri bile ona yanlış yaptığını söylemeye cesaret edemiyordu” diyen gazeteci, “Yaptıklarının notlarını titiz bir şekilde tutuyordu. Yaptıklarından sorumlu tutulmayacak bir adamın özgüveniyle her şeyi kayda aldı” dedi.

HÂLÂ ‘KAHRAMAN’ GÖRENLER VAR

Mladiç’in mirası bugün Balkanlarda hâlâ büyük bir ayrışmanın kaynağı. Çoğu Sırp, Mladiç’in “Büyük Sırbistan” fikrini savunan ve “Sırpları korumaya çalışan bir komutan” olarak görülüyor. Bu çevrelerde Mladiç’in “haksız yere hedef alındığı” görüşü de hakim.

Bunun bir kanıtı olarak Sırp hükümeti tartışma yaratacak bir karara imza attı. Belgrad yönetimi soykırım, savaş suçu ve insanlığa karşı suç işleyen Mladiç’in devlet töreniyle defnedileceğini açıkladı.

Aşırı milliyetçi Sırp siyasetçi Vojislav Šešelj, Mladiç’in Lahey’de uzun süre “mücadele ettiğini” söyleyerek ölümünden sonra da ona destek verdi. Bosnalı Sırp ayrılıkçı Milorad Dodik de Mladiç’in Sırp halkı tarafından saygı gördüğünü belirterek, onun komutan olarak Sırpları savunduğunu söyledi.