TBMM Mekke Savunma Anlaşması'nı kabul etti, ABD savaş riskine karşı uyardı

Ortadoğu’da Yemen’deki Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki çatışmaların yeniden yoğunlaşması, bölgesel savaş endişelerini artırdı. Husilerin Suudi Arabistan’daki havalimanlarını ve kritik altyapıyı hedef alan saldırılarının ardından ABD, bölgedeki vatandaşlarını olası yeni saldırılara ve hava ulaşımında yaşanabilecek aksamalara karşı uyardı.

Washington’un güvenlik uyarılarıyla aynı günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) önemli bir savunma anlaşması kabul edildi. Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos'ta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması'nın onaylanmasına ilişkin kanun, 5 Kasım'da Meclis'ten 279 kabul ve 119 ret oyuyla geçti. Karar, 6 Kasım'da kamuoyuna duyuruldu. Bir ülkeye saldırı, üçüne yapılmış sayılacak

Anlaşmanın en dikkat çekici hükmü, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının diğer iki ülkeye de yapılmış kabul edilmesi. Bu durumda taraflar saldırıya uğrayan ülkeye askerî imkânlar dahil olmak üzere destek sağlayabilecek. Ancak yardımın kapsamı, ülkelerin ortak değerlendirmesiyle belirlenecek.

Anlaşma ayrıca istihbarat paylaşımı, ortak askerî tatbikatlar, savunma sanayisinde iş birliği ve lojistik desteği kapsıyor.

Düzenleme, Türkiye'nin Suudi Arabistan'ın taraf olduğu bir çatışmada nasıl bir sorumluluk üstlenebileceği sorusunu da gündeme getiriyor. Anlaşmanın savunma yükümlülüğü otomatik olarak asker gönderilmesi anlamına gelmese de bölgesel gerilimin yükseldiği bir dönemde kabul edilmesi dikkat çekiyor. 

ABD’den dokuz ülkedeki vatandaşlarını uyardı

ABD'nin 7 Kasım'da güncellediği uyarılarda Irak, Yemen, İsrail, Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Ürdün ve Lübnan'daki vatandaşlardan dikkatli olmaları istendi. Hava sahalarının kapatılması, uçuş iptalleri ve yeni saldırılar konusunda hazırlıklı olunması çağrısı yapıldı.

Washington ayrıca İran ve İran destekli grupların bölgedeki Amerikan kuruluşlarını ve üst düzey ABD'li yetkilileri hedef alabileceği uyarısında bulundu.

Türkiye'nin savaşta üstlenebileceği rol tartışılıyor

Mekke Anlaşması'nın TBMM'de kabul edilmesi, Suudi Arabistan'ın doğrudan saldırı tehdidiyle karşı karşıya olduğu bir döneme denk geldi.

Anlaşmanın savunma iş birliğini güçlendirmeyi ve olası saldırıları caydırmayı amaçladığı belirtilirken, Meclis görüşmelerinde Türkiye'nin NATO üyeliğinden doğan yükümlülükleriyle yeni anlaşmanın nasıl bağdaştırılacağı ve askerî kararların parlamentonun denetiminde nasıl tutulacağı da tartışıldı. Özellikle Suudi Arabistan'a yönelik saldırıların devam etmesi, Türkiye'nin bu anlaşma kapsamında hangi koşullarda ve ne ölçüde askerî destek sağlayacağı sorusunu öne çıkarıyor.