Tecrit, ihmal ve şüpheli ölümler: Cezaevinde 10 ayda 5 şüpheli ölüm

Cezaevlerinde uzun süredir tartışma konusu olan tecrit uygulamaları, hak ihlalleri ve denetimsizlik iddiaları, Batman’da yaşanan son gelişmelerle yeniden Türkiye’nin gündemine oturdu. BirGün Gazetesi'nde yer alan habere göre, Batman’daki ceza infaz kurumlarında son 10 ay içerisinde 5 mahpusun şüpheli şekilde yaşamını yitirmesi; aileler, hukukçular ve insan hakları örgütleri tarafından derin bir endişeyle karşılanıyor.

Son Vakaya "İntihar" İddiası: Aile ve Örgütler Tepkili

Cezaevlerindeki bu vahim tabloyu yeniden görünür kılan son olay, Batman Beşiri Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi’nde 11 yıldır tutuklu bulunan siyasi mahpus Mehmet Çeviren’in şüpheli ölümü oldu. Cezaevi idaresi tarafından Çeviren’in ölümüyle ilgili “intihar” iddiası öne sürülürken; Çeviren’in ailesi, avukatları ve hak savunucuları bu açıklamayı kesin bir dille reddetti.

Ölümün ardından açıklama yapan Mehmet Çeviren’in ağabeyi Velat Çeviren, kardeşinin kesinlikle intihar etmediğini ve olayın bir cinayet ya da ağır bir ihmal sonucu gerçekleştiğini belirterek sürecin sonuna kadar takipçisi olacaklarını vurguladı.

2 Yıldır Tekli Odada Tecrit Altındaydı

Hukuk örgütlerinin ve İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) hazırladığı raporlar, cezaevlerindeki yaşam koşullarının ağırlığını gözler önüne seriyor. Paylaşılan bilgilere göre, hayatını kaybeden Mehmet Çeviren ve benzer durumdaki pek çok mahpus, kamuoyunda "Kuyu Tipi" olarak adlandırılan yeni tip yüksek güvenlikli cezaevlerinde ağır tecrit koşullarında tutuluyor.

Hukukçuların aktardığı tespitlerde, Çeviren’in ölümünden kısa bir süre önce yapılan görüşmelerde 2 yılı aşkın bir süredir tekli odada tutulduğunu, ağız içi arama, ayakta sayım gibi onur kırıcı uygulamalara maruz kaldığını ve sosyal faaliyetlere dahi tek başına çıkarıldığını dile getirdiği belirtildi. Ayrıca olay yeri incelemesinde odasında bulunması gereken kişisel mektup ve notların cezaevi idaresi tarafından "bulunamadı" şeklinde beyan edilmesi, ölüm üzerindeki şüpheleri daha da artırdı.

İHD ve Hukuk Örgütlerinden "Etkin Soruşturma" Çağrısı

Batman ve çevre illerdeki barolar ile insan hakları örgütleri, cezaevlerindeki ölüm vakalarının kronik bir devlet politikasına dönüştüğüne dikkat çekerek şu ortak çağrıyı yaptı:

"Anayasa'nın 17. maddesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin (AİHS) 2. maddesi uyarınca; devlet, gözetimi altındaki her bireyin yaşam hakkını koruma yönünde pozitif yükümlülük altındadır. Batman Beşiri Cezaevi'ndeki şüpheli ölümler hakkında; etkili, bağımsız ve şeffaf bir soruşturma yürütülmeli, ihmali veya sorumluluğu bulunan tüm görevliler hakkında idari ve adli süreçler derhal başlatılmalıdır."

Hak savunucuları, S ve Y tipi yüksek güvenlikli cezaevlerinin adeta birer "ölüm evi" haline geldiğini savunarak, insan onuruna aykırı infaz rejimine son verilmesi ve hasta tutsakların derhal serbest bırakılması talebini yineledi.