Tenkil ve Gaybubet Müzesi

Bize önce şöyle bir tanıtım yazısı geldi:

Organ lofts’a hoş geldiniz.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, Rotterdam-Güney’deki Breepleinkerk kilisesi büyük bir sır saklıyordu: Üç Yahudi çift, orgun çapraz üstündeki iki çatı katında saklanıyordu. Altı haftalık geçici bir saklanma yeri olarak başlayan bu durum, üç yıllık bir saklanma dönemine dönüştü. Breepleinkerk’in hikayesi, cesaret, umut ve güven dolu, mucizelerle dolu bir hikaye…  Örneğin, tamamen sağlıklı bir bebek doğdu ve kurtuluştan üç hafta önce yapılan bir baskın sırasında saklanan insanlar bulunamadı.

Hikayeyi merak mı ediyorsunuz?  “De Orgelzolders kitabını okuyun. Anja Matser tarafından yazılan Onderduikers’in de Rotterdamse Breepleinkerk’e” gidin veya rehberli bir tur için rezervasyon yaptırın. 

Sonra şöyle bir detay geldi: 

Rotterdam-Zuid’daki Breepleinkerk’in orgunun üzerinde bulunan iki küçük çatı katı, İkinci Dünya Savaşı sırasında üç Yahudi çift için gizli bir sığınak olmuştur. Başlangıçta altı hafta sürmesi planlanan bu saklanma dönemi yaklaşık üç yıl, yani binden fazla gün sürmüştür. Bu süre içinde sığınakta sağlıklı bir bebek dünyaya gelmiştir. Kilisenin papazı, görevlisi ve bazı cemaat üyeleri, kendi hayatlarını tehlikeye atarak saklananlara yardım etmişlerdir. Sığınanların tamamı savaştan sağ kurtulmuştur.

Vakfın misyonu

Stichting Schuilplaats Orgelzolders Rotterdam’ın misyonu, burada saklanan yedi Yahudi’nin — üç çift ve bir bebeğin — hatırasını ve onlara yardım eden insanların cesaretini yaşatmaktır. Vakıf, bu tarihî sığınakları korumayı, erişilebilir hâlde tutmayı ve hikâyeyi özellikle genç kuşaklara aktarmayı amaçlamaktadır. Böylece antisemitizm, ırkçılık ve ayrımcılığın sonuçları konusunda toplumsal bilinci artırmak; özgürlük, insan onuru, dayanışma, cesaret ve sorumluluk değerlerini güçlendirmek istemektedir.

Kısaca:

Geçmişi unutturmamak, insanların birbirleri için sergiledikleri cesareti gelecek kuşaklara aktarmak ve toplumu antisemitizm ile ırkçılığa karşı daha bilinçli ve dirençli hâle getirmek.

Comité van Aanbeveling üyeleri

Web sitesindeki 14 Nisan 2026 tarihli güncel listeye göre:

1. Rosanne Hertzberger – Mikrobiyolog ve yazar
2. Linda Malherbe – Verhalenhuis Belvédère’nin kurucusu ve direktörü
3. Lenard Prins – Girişimci
4. Jan Slagter – Omroep MAX direktörü
5. Jos Wienen – Haarlem Belediye Başkanı

Vakıf, bu komiteye ilerleyen dönemde birkaç ismin daha eklenmesini hedeflediğini belirtmektedir. Kaynak: Orgelzolders – Comité van Aanbeveling⁠

Bu vakfın yönetim kurulu bir arkadaşımıza  "Comité van Aanbevelingen (Tavsiye Kuruluna) girer misin?" diye teklifte bulundu.

Tavsiye Kurul’u üyeleri vakfın yönetiminde doğrudan görev almaz; isimleri, itibarları ve toplumsal konumlarıyla vakfın amaçlarını destekler ve kamuoyundaki güvenilirliğini güçlendirirler.

Şimdi bu bilgiler ışığında diyoruz ki, yapılan mezalimler ve mağduriyetler ve buna karşı yapılan yardım ve fedakârlıklar unutulmasın. Evet Hollanda’daki bu durum gibi, Türkiye’de binleri aşkın olaylar var. Aslında 51 vilayetin hepsinde de böyle onlarca gaybubet olayları var. Her birisi için  BİRER  MÜZE  yapılsa, binlerce olur…

Şimdilik sadece zulüm ve gadri belgeleyen bir TENKİL MÜZESİ var. Tenkil, bir şeyi bir daha ortaya çıkmayacak şekilde kökünden kazımak demektir…