Türkiye, AİHM Yüksel Yalçınkaya kararının uygulanmasına ilişkin güncellenmiş eylem planını Avrupa Konseyi’ne sundu

⏱ Okuma Süresi 10 dk•Yayınlanma Çarşamba, Ekim 28 2026
Paylaş
X Post
Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) 26 Eylül 2023 tarihli Yüksel Yalçınkaya kararının uygulanması kapsamında güncellenmiş eylem planını 12 Ekim 2026 tarihinde Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’ne iletti. Belge 13 Ekim 2026’da yayımlandı. Plan, 1-3 Aralık 2026 tarihlerinde yapılacak Bakanlar Komitesi toplantısı öncesinde sunuldu.
Türkiye, AİHM Yüksel Yalçınkaya kararının uygulanmasına ilişkin güncellenmiş eylem planını Avrupa Konseyi’ne sundu

AİHM Büyük Daire, Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin üç maddesini ihlal ettiğine hükmetmişti: Madde 7 (kanunsuz ceza olmaz), Madde 6 (adil yargılanma hakkı) ve Madde 11 (örgütlenme özgürlüğü). Mahkeme, ByLock kullanımına belirleyici ağırlık verilerek suçun unsurlarının kişiye özgü biçimde ortaya konulmadan mahkûmiyet kurulmasını, dijital delillere yönelik savunma itirazlarının yeterince değerlendirilmemesini ve sendika-dernek üyeliklerinin öngörülemez biçimde delil olarak kullanılmasını sorunlu bulmuştu. Kararda sorunun bireysel davayla sınırlı olmayıp sistemik nitelik taşıdığı da vurgulanmıştı.

Türkiye’nin eylem planında yer alan verilere göre, Bozyokuş, Demirhan, Seyhan ve Karslı dava gruplarında toplam 2.659 başvurucu bulunuyor. Bunlardan 1.598’i yeniden yargılama talebinde bulundu, 1.499’unun talebi kabul edildi. Yeniden yargılama sonucunda kesinleşmiş beraat alan kişi sayısı ise yalnızca 24. 1.475 kişinin yeniden açılan yargılamaları veya kanun yolu incelemeleri devam ediyor. 64 kişinin talebi reddedildi, 35 kişinin talebi hâlâ inceleme aşamasında.

Yüksel Yalçınkaya’nın kendi dosyasında ise Kayseri 2. Ağır Ceza Mahkemesi, 12 Eylül 2024 tarihli yeniden yargılama kararında önceki mahkûmiyeti korudu. Bölge Adliye Mahkemesi istinafı reddetti, dosya Yargıtay’da bulunuyor. Ekim 2026 itibarıyla Yargıtay incelemesi devam ediyor ve mahkûmiyet henüz kesinleşmedi.

Türkiye, eylem planında ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri, Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi’nden 2025-2026 dönemine ait karar örnekleri de sundu. Bazı mahkemelerin ByLock kullanımının teknik verilerle kesin biçimde kanıtlanamadığı gerekçesiyle beraat verdiği, Yargıtay’ın bazı kararlarında dijital delillerin eksik incelenmesi ve savunma haklarının yeterince korunmamasının bozma gerekçesi olarak gösterildiği belirtildi.

Türkiye, mevcut yargı uygulamalarının AİHM standartlarına uygun hâle geldiğini, bu nedenle hâkim ve savcı eğitimleri dışında ilave genel tedbirlere ihtiyaç olmadığını savundu. Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolunun etkili bir iç hukuk mekanizması olduğunu da ileri sürdü. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ise Haziran 2025’te Türkiye’den benzer ihlallerin tekrarlanmasını önleyecek özel tedbirleri değerlendirmesini istemişti.

Asıl mesele, yeniden yargılama yolunun açılmasının ötesinde AİHM’nin tespit ettiği sistemik ihlallerin benzer davalarda gerçekten giderilip giderilmediği olarak öne çıkıyor. Konu, Aralık 2026’daki Bakanlar Komitesi toplantısında ele alınacak.