YİD projelerinde garanti yükü büyüyor: İki yılda 186 milyar TL’yi aştı

Yap-işlet-devret (YİD) modeliyle işletilen köprü ve otoyollara verilen geçiş garantileri, bütçe üzerindeki etkisi nedeniyle yeniden tartışma konusu oldu. Deniz Yavuzyılmaz, Karayolları Genel Müdürlüğü verilerine dayandırdığı açıklamada Hazine’nin yaptığı ve planladığı garanti ödemelerini kamuoyuyla paylaştı.

Yavuzyılmaz’ın verdiği bilgilere göre, 2025 yılında şirketlere ödenen garanti tutarı 85 milyar 46 milyon TL oldu. 2026 yılı için bütçede öngörülen ödeme ise 101 milyar 302 milyon TL. Böylece iki yıl için toplam garanti yükü 186 milyar TL’yi aşmış durumda.

“Hazine’deki kara delik büyüyor”

CHP’li Yavuzyılmaz, garanti sisteminin bütçeye etkisini eleştirerek, “Garanti ödemeleriyle her yıl Hazine’deki kara delik büyüyor, vatandaşımız soyulmaya devam ediyor” ifadelerini kullandı.

YİD modeli kapsamında inşa edilen projelerde, sözleşmelerle belirlenen araç geçiş sayısının altında kalınması halinde aradaki fark kamu bütçesinden karşılanıyor. Bazı projelerde garantilerin döviz cinsinden verilmiş olması ve kur artışları da ödenecek tutarların yükselmesine yol açıyor.

Kamuoyunda sıkça tartışılan projeler arasında 1915 Çanakkale Köprüsü ve Malkara-Çanakkale Otoyolu gibi büyük altyapı yatırımları bulunuyor. Uzmanlar, garanti sisteminin uzun vadeli bütçe planlaması üzerindeki etkisinin daha şeffaf biçimde izlenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.