2026 Dünya Kupası’nda iklim alarmı: Maçların her yarısında 3 dakikalık su molası verilecek

2026 Dünya Kupası, 11 Haziran ile 19 Temmuz arasında ABD, Kanada ve Meksika’daki 16 şehirde düzenlenecek. Turnuvanın en büyük tartışma başlıklarından biri, sahanın dışındaki rakip aşırı sıcaklar oldu.

Dünyanın kaydedilen en yüksek sıcaklıklarına ulaştığı dönemde düzenlenecek 2026 Dünya Kupası öncesinde uzmanlar aşırı sıcakların oyuncu sağlığını tehdit edebileceği uyarısında bulunuyor.

ABD, Kanada ve Meksika’nın ortak ev sahipliğinde yaz aylarında düzenlenecek turnuva öncesinde yayımlanan bilimsel araştırmalar, maçların oyuncular ve taraftarlar açısından sağlık riski yaratabilecek sıcaklık koşullarında oynanabileceğini ortaya koyuyor.

Queen’s University Belfast öncülüğünde hazırlanan ve International Journal of Biometeorology dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, Dünya Kupası’na ev sahipliği yapacak 16 şehirden 14’ünde oyuncu sağlığı açısından "riskli sıcaklık" seviyelerine ulaşılabilir. 

Araştırma, özellikle Miami, Monterrey, Kansas City, Philadelphia, New York ve Boston gibi şehirlerde öğleden sonra oynanacak maçlar için ciddi risk bulunduğunu belirtiyor. 

SICAKLIK, GÜNEŞ, RÜZGAR ETKİSİ UYARISI

Araştırmada kullanılan “WBGT” ölçümü; hava sıcaklığının yanı sıra nem, güneş ışınımı ve rüzgar etkisini de hesaba katıyor. Çalışmaya göre, 26 derece üzeri seviyelerde futbolcular için zorunlu su molaları önerilirken, 28 derece üzeri değerlerde bazı futbol sağlık kılavuzları maçların ertelenmesini tavsiye ediyor. 

Haziran-temmuz döneminde Miami, Houston, Dallas ve Monterrey gibi ev sahibi şehirlerde gündüz sıcaklıklarının 35 dereceyi aşabileceği belirtiliyor. Uzmanlara göre özellikle yüksek nem oranı, hissedilen sıcaklığı daha tehlikeli hale getirebilir.

OYUNCULARIN NEFES ALMASI ZORLAŞABİLİR 

Sıcaklık, turnuvanın tek çevresel riski olmayacak. Mexico City ve Guadalajara gibi şehirlerde yüksek rakımın sıcak hava koşullarıyla birleşerek oyuncuların nefes almasını zorlaştırabileceği ve“çifte baskı” yaratabileceği belirtiliyor.

Kuzey Amerika’nın batısında, orman yangını riski nedeniyle, Vancouver, Seattle ve iç kesimlerdeki bazı şehirlerde hava kalitesinin zaman zaman düşebileceği, bunun da hem görüş mesafesini hem de solunum sağlığını etkileyebileceği ifade edildi.

2022 YILINDA KATAR’DAKİ TURNUVA, SICAKLIK NEDENİYLE KIŞA ERTELENMİŞTİ

2022 Dünya Kupası, aşırı sıcak nedeniyle ilk kez yaz yerine kış aylarında Katar’da düzenlenmişti. Ancak 2026 turnuvası yeniden haziran-temmuz dönemine dönerken, uzmanlar iklim krizinin futbol üzerindeki etkisinin artık daha görünür hale geldiğini söylüyor.

FIFA SICAKLIK PLANLARINI DEVREYE ALIYOR

FIFA ise artan bilimsel uyarılar sonrası yeni “aşırı sıcak protokolleri” hazırlıyor. Organizasyon kapsamında oyuncular için her devrede zorunlu su molaları uygulanacak, sağlık ekipleri artırılacak ve riskli saatlerdeki maçlar mümkün olduğunca kapalı veya klimalı statlara yönlendirilecek.

FIFA ayrıca gölgelik alanlar, soğutma bölgeleri, ek su istasyonları ve taraftarlar için sıcaklık uyarı sistemleri planlıyor. Bazı şehirlerde acil durum “aşırı sıcak planlarının” devreye alınacağı belirtiliyor. Santa Clara’daki maçların tamamının akşam saatlerinde oynanması planlanıyor.

REKOR DÜZEYDE KARBON AYAK İZİ

Doğrudan sağlık risklerinin ötesinde, 2026 Dünya Kupası’nın şimdiye kadar düzenlenen en yüksek karbon salımına sahip turnuva olabileceğinden endişe duyuluyor.

Scientists for Global Responsibility, Environmental Defense Fund ve ortak kuruluşların hazırladığı araştırmaya göre, turnuvanın 9 milyon tondan fazla karbondioksit eşdeğeri emisyona yol açabileceği tahmin ediliyor. Bu miktar, son dört Dünya Kupası’nın ortalama emisyonunun yaklaşık iki katına karşılık geliyor.

Dünya Kupası'nda bu yıl, 32 takım ve 64 maçlık eski format yerine, 48 takım ve 104 maçlık yeni sistem uygulanacak, ayrıca turnuvanın üç ülkeye yayılması nedeniyle şehirler arasındaki uçuş trafiği ciddi biçimde artacak. Araştarmada, bu nedenlerle yalnızca hava ulaşımının 7,7 milyon tondan fazla emisyona neden olabileceği belirtilirken, turnuva modelinin yüksek karbonlu ulaşım sistemine bağımlı olduğu vurgulanıyor.

FIFA ise 2026 Dünya Kupası’nda yeni bir sürdürülebilirlik programını devreye soktu. Kurumun “Dünya Kupası 26 Sürdürülebilirlik & İnsan Hakları Stratejisi” adlı programında, 2030’a kadar emisyonların yarıya indirilmesi ve 2040’a kadar “net sıfır” hedefine ulaşılması planlanıyor. FIFA, daha çevreci stadyumlar, enerji verimliliği uygulamaları ve karbon dengeleme projeleri vadediyor.

Organizasyona ev sahipliği yapacak 16 şehir için ayrı sürdürülebilirlik ve insan hakları planları hazırlanırken, takımların sürekli kıtalar arası uzun yolculuk yapmasının önüne geçmek amacıyla maç takvimi bölgesel olarak düzenleniyor. Bu düzenlemeye göre takımlar turnuva boyunca mümkün olduğunca birbirine yakın şehirlerde maç oynayacak. Böylece hem seyahat yükünün hem de karbon salımının azaltılması hedefleniyor.