ABD mahkemesinden flaş Reza Zarrab kararı

ABD'de yaklaşık on yıldır devam eden Reza Zarrab davasında nihai karar açıklandı. New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi Hakimi Richard Berman, Zarrab hakkında "time served" (çektiği süre yeterlidir) hükmü kurarak ilave hapis cezası, para cezası veya denetimli serbestlik uygulanmasına gerek olmadığına karar verdi. Böylece Mart 2016'da başlayan ceza davası Zarrab yönünden resmen sona erdi.

Adem Yavuz Arslan'ın TR724'te yer alan haberine göre mahkemenin kararının ardından Reza Zarrab herhangi bir ek yükümlülük altına girmeden federal mahkemeden serbest olarak ayrıldı. Kararla birlikte, Türkiye ile ABD ilişkilerini uzun yıllar etkileyen yaptırım soruşturmasının Zarrab bakımından hukuki süreci de fiilen tamamlanmış oldu.

ABD'nin en dikkat çeken yaptırım soruşturmalarından biri

Reza Zarrab, Mart 2016'da Miami'de gözaltına alınmış ve İran'a yönelik Amerikan yaptırımlarını delmek amacıyla milyarlarca dolarlık para transferi organizasyonu kurduğu iddiasıyla yargılanmaya başlanmıştı.

İlk aşamada hakkındaki suçlamaları reddeden Zarrab, Ekim 2017'de savcılıkla iş birliği anlaşmasına giderek suçunu kabul etti. Bu gelişme yalnızca kendi davasının değil, Halkbank soruşturmasının da seyrini değiştiren dönüm noktalarından biri oldu.

Hakan Atilla davasındaki ifadeleri belirleyici oldu

Zarrab, Aralık 2017'de görülen Hakan Atilla davasında yedi gün boyunca tanık olarak ifade verdi. Mahkemede yaptığı kapsamlı anlatımda İran'ın petrol gelirlerinin Türkiye üzerinden uluslararası finans sistemine aktarılmasına ilişkin işleyişi ayrıntılarıyla anlattı.

İfadesinde altın ticareti, sahte gıda ihracatı, banka kayıtlarının gizlenmesi ve Türkiye'deki üst düzey siyasi isimlere rüşvet ödendiğini öne sürdüğü iddialara yer verdi.

Bu ifadelerin ardından Halkbank Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Hakan Atilla 32 ay hapis cezasına çarptırılırken, dava Washington ile Ankara arasında son yılların en önemli diplomatik kriz başlıklarından biri haline geldi.

Savcılık: "Doğru, eksiksiz ve güvenilir bilgiler verdi"

Zarrab'ın cezasının yıllarca açıklanmamasının nedeni olarak ABD Adalet Bakanlığı'nın yürüttüğü soruşturmaların devam etmesi ve sanığın iş birliğinin sürmesi gösterildi.

Savcılık, mahkemeye sunduğu son ceza memorandumunda Zarrab'ın verdiği bilgileri "doğru, eksiksiz ve güvenilir" olarak nitelendirirken, bu iş birliğinin birçok soruşturmanın ilerlemesinde kritik rol oynadığını ifade etti.

Savunma: "Bedelini fazlasıyla ödedi"

Zarrab'ın avukatları ise mahkemeye sundukları 57 sayfalık ceza memorandumunda müvekkilleri hakkında "time served" kararı verilmesini talep etti.

Savunmada, Zarrab'ın yaklaşık iki yıl cezaevinde kaldığı, sekiz yılı aşkın süredir kefalet şartları altında yaşadığı, Türkiye'deki yüz milyonlarca dolarlık mal varlığını kaybettiği, ülkesine dönemediği, casusluk soruşturmasıyla karşı karşıya kaldığı, ABD makamlarıyla iş birliği yaptığı için cezaevinde öldürülmeye çalışıldığı ve finansal sistemden dışlandığı öne sürüldü.

Avukatlar ayrıca Zarrab'ın net servetinin yaklaşık eksi 51 milyon dolar seviyesinde olduğunu belirterek para cezası uygulanmamasını istedi.

Halkbank anlaşması savunmanın temel argümanlarından biri oldu

Savunmanın dikkat çektiği başlıklardan biri de Halkbank dosyasına ilişkin değerlendirme oldu.

Avukatlar, ABD hükümeti ile Halkbank arasında bu yıl imzalanan Deferred Prosecution Agreement (DPA) kapsamında bankaya herhangi bir para cezası veya müsadere uygulanmadığını hatırlatarak, hükümete en fazla katkı sağlayan tanığın daha ağır yaptırımla karşılaşmasının adil olmayacağını savundu.

Mahkeme tüm talepleri kabul etti

Hakim Richard Berman, duruşmanın sonunda savunmanın talebini kabul ederek Reza Zarrab hakkında "time served" hükmü verdi.

Mahkeme, ilave hapis cezası, para cezası ve denetimli serbestlik uygulanmasına gerek olmadığına karar verdi. Böylece Zarrab, kararın açıklanmasının ardından herhangi bir ek yaptırıma tabi tutulmadan mahkemeden ayrıldı.

Duruşmada dikkat çeken ayrıntılar

Duruşmaya erken gelen Zarrab'ın koyu renk takım elbise giydiği ve moralli olduğu gözlendi. Salonda Türkiye'den yakınları olduğunu söylediği kişilerin de hazır bulunduğu aktarıldı.

Hakim Richard Berman yaklaşık 45 dakika boyunca dosyanın geçmişini özetleyen bir değerlendirme yaptıktan sonra savcılığa ve savunmaya söz verdi. Zarrab ise hazırladığı yazılı metinden İngilizce olarak hakime teşekkür etti.

Savunma avukatı, müvekkilinin işsiz olduğunu ve yaşamını ailesinin desteğiyle sürdürdüğünü belirterek para cezası verilmemesi yönündeki taleplerini yineledi.

Yaklaşık iki saat süren duruşmanın sonunda mahkeme kararını açıkladı.

Yaklaşık on yıllık dava resmen kapandı

Reza Zarrab dosyası, yalnızca İran yaptırımlarının ihlal edildiği iddialarına ilişkin bir ceza soruşturması olmanın ötesinde, Türkiye ile ABD ilişkilerini en fazla etkileyen davalardan biri olarak kayıtlara geçti.

Dava sürecinde ortaya çıkan tanıklıklar ve iddialar, İran yaptırımlarının aşılmasına ilişkin mekanizmaların yanı sıra Türkiye'deki siyasi karar alma süreçlerine yönelik çeşitli iddiaların da uluslararası kamuoyunda tartışılmasına neden oldu.

Zarrab'ın iş birliği sonrasında açılan Halkbank davası ise uzun yıllar boyunca Washington-Ankara hattındaki en önemli diplomatik anlaşmazlık başlıklarından biri olarak gündemde kaldı.

Her ne kadar Halkbank hakkındaki ceza davası 2026 yılında taraflar arasında varılan anlaşmayla sonuçlanmış olsa da, bugün açıklanan karar ABD tarihinin en dikkat çekici yaptırım soruşturmalarından birinin son önemli hukuki aşamasını da tamamlamış oldu.

Sonuç

Hakim Richard Berman, Reza Zarrab'ın yıllar süren iş birliğini dikkate alarak savunmanın "time served" talebini kabul etti. Mahkeme, ilave hapis cezası, para cezası ve denetimli serbestlik uygulanmasına gerek olmadığına hükmetti.

Böylece Mart 2016'da Miami'de başlayan ve yaklaşık on yıl boyunca Türkiye-ABD ilişkilerini etkileyen Reza Zarrab davası Zarrab yönünden resmen sona ererken, sanık kararın ardından özgür bir kişi olarak Manhattan Federal Mahkemesi'nden ayrıldı.