ABD ve İsrail arasında yakıt krizi çıktı!

ABD ile İsrail arasında, Amerikan ordusuna ait havada yakıt ikmal uçaklarının Ben Gurion Havalimanı’ndaki konuşlandırılması nedeniyle gerilim yaşanıyor. İsrail Havalimanları Otoritesinin, hava trafik birimlerine gönderdiği geçici talimatla ABD’ye ait yeni yakıt ikmal uçaklarının ülkenin ana uluslararası havalimanına inişine izin verilmemesini istediği bildirildi. Kararın arkasında İsrail Ulaştırma Bakanı Miri Regev’in bulunduğu belirtildi.

ANLAŞILAN SINIR 20 UÇAKTI

İsrail basınında yer alan bilgilere göre, Washington ile Tel Aviv daha önce Ben Gurion’da en fazla 20 Amerikan yakıt ikmal uçağının tutulması konusunda anlaşmıştı. Ancak İran’la çatışmaların yeniden şiddetlenmesi üzerine ABD, uçakları geri çekme planını durdurdu.

Gece saatlerinde dört yeni tanker uçağının daha havalimanına gelmesiyle Ben Gurion’da bulunan Amerikan yakıt ikmal uçaklarının sayısının 33’e yükseldiği aktarıldı. İsrail, 20 uçağın dışındaki filonun ülke içindeki askerî hava üslerine taşınmasını istiyor.

Regev, yüz binlerce İsraillinin yaz dönemi için uçak bileti aldığını belirterek, sivil uçuşların Amerikan askerî uçakları nedeniyle iptal edilmesine izin vermeyeceklerini söyledi.

ABD’DEN İSRAİL’E TEPKİ

İsrail basınına göre ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığındaki üst düzey yetkililer, yeni uçakların inişine izin verilmemesi üzerine İsrail ordusu ve savunma yönetimine rahatsızlıklarını iletti.

İsrailli bir askerî yetkili de ABD’nin talebini haklı bulduğunu belirterek, tanker uçaklarının bölgedeki Amerikan askerî faaliyetleri ve İran’a karşı ortak hazırlıklar bakımından stratejik öneme sahip olduğunu ifade etti.

Başbakan Binyamin Netanyahu’nun da konuya ilişkin ABD’li yetkililerle görüşmeler yaptığı bildirildi. Bununla birlikte İsrailli yetkililer, anlaşmazlığın iki ülke arasında diplomatik bir krize dönüştüğü yorumlarını reddederek konuyu operasyonel ve lojistik bir uyuşmazlık olarak tanımladı.

50 BİN BİLET İPTAL RİSKİYLE KARŞI KARŞIYA

İsrail Havalimanları Otoritesi, Amerikan uçaklarının Ben Gurion’da kalmaya devam etmesi durumunda yalnızca temmuz ayı sonuna kadar yaklaşık 50 bin yolcunun biletinin iptal edilebileceği uyarısında bulundu.

Ben Gurion’daki askerî yığılmanın sivil havacılık üzerindeki etkisi daha önce de gündeme gelmişti. Havalimanları Otoritesi Genel Müdürü Sharon Kedmi, mayıs ayında tesisin Amerikan uçaklarının kullandığı alan ve kaynaklar nedeniyle kapasitesinin yalnızca üçte biriyle çalıştığını söylemişti.

Kedmi, iki aylık dönemde kurumun yaklaşık 700 milyon şekel kayba uğradığını ve yoğunluğun sürmesi durumunda milyonlarca yolcunun uçuş planının etkilenebileceğini belirtmişti.

İRAN SAVAŞIYLA UÇAK SAYISI ARTTI

ABD’nin Ben Gurion’daki tanker filosu, İran’a yönelik askerî operasyonların başlamasından önce oluşturuldu. Filonun büyüklüğü çatışmalar sırasında hızla artarken, haziran ayında havalimanında 70’ten fazla Amerikan yakıt ikmal uçağının bulunduğu açıklanmıştı.

Bu uçaklar, savaş uçaklarına havada yakıt sağlayarak uzun menzilli operasyonların gerçekleştirilmesini mümkün kılıyor. Ben Gurion’daki konuşlanma, Amerikan uçaklarının İran topraklarının derinliklerindeki hedeflere düzenlenen operasyonları destekleyebilmesi açısından kritik görülüyor.

Washington, İran’la sağlanan geçici mutabakatın ardından filonun bir bölümünü çekmeye başlamıştı. Ancak Hürmüz Boğazı çevresindeki saldırılar ve ABD-İran çatışmalarının yeniden başlaması üzerine geri çekilme işlemleri donduruldu.

ABD-İSRAİL KRİZİ GÖRÜNÜR HALE GELDİ

Anlaşmazlık, ABD’nin İran’a karşı bölgedeki operasyonel kapasitesini koruma isteğiyle İsrail’in ana havalimanındaki sivil uçuşları normale döndürme çabasını karşı karşıya getirdi.

İsrail yönetimi Amerikan tanker uçaklarının ülkeden tamamen ayrılmasını istemiyor ancak Ben Gurion yerine Nevatim ve Ramon gibi askerî üslerin kullanılmasını talep ediyor. ABD tarafının ise gelişmiş altyapısı, merkezi konumu ve personel için sağladığı imkânlar nedeniyle Ben Gurion’u tercih ettiği belirtiliyor.

Tarafların ittifak ilişkilerinde bir kopuş bulunmadığını vurgulamasına rağmen, uçakların nerede konuşlandırılacağına ilişkin anlaşmazlık, İran’la çatışmaların sürdüğü kritik bir dönemde Washington ile Tel Aviv arasındaki koordinasyon sorununu görünür hâle getirdi.