Avrupa umudu kabusa dönecek: 5 AB üyesi ülke, göçmenleri Ruanda'ya gönderecek

⏱ Okuma Süresi 5 dk•Yayınlanma Pazartesi, Kasım 16 2026
Paylaş
X Post
Almanya, Danimarka, Avusturya, Yunanistan ve Hollanda, sığınma başvuruları reddedilen göçmenleri Afrika ülkesi Ruanda'ya göndermeye hazırlanıyor. Avrupa Birliği dışında kurulacak ilk ortak geri gönderme merkezinin 2027 yılında faaliyete geçmesi hedefleniyor. İlk aşamada yaklaşık 100 kişinin gönderilmesinin planlandığı proje, insan hakları örgütlerinin tepkisini çekti.
Avrupa umudu kabusa dönecek: 5 AB üyesi ülke, göçmenleri Ruanda'ya gönderecek

Avrupa Birliği'nin göç politikalarında yeni bir dönemin kapısını aralayacak tartışmalı bir girişim gündemde. Almanya, Danimarka, Avusturya, Yunanistan ve Hollanda, Avrupa'da kalma hakkı bulunmayan göçmenlerin Afrika ülkesi Ruanda'ya gönderilmesini öngören ortak bir merkez kurulması için anlaşmaya hazırlanıyor. BBC'nin diplomatik kaynaklardan edindiği bilgiye göre, beş ülkenin üzerinde çalıştığı planın ayrıntılarının 16 Kasım Pazartesi günü Avusturya'nın başkenti Viyana'da düzenlenen göç konferansında açıklanması bekleniyor.

Karar'da yer alan habere göre Avrupa Birliği'nin göçmenlerin geri gönderilmesine yönelik yeni düzenlemelerinin ardından gündeme gelen proje, AB sınırları dışında kurulacak ilk ortak geri gönderme merkezi olma özelliğini taşıyacak.

İLK ETAPTA 100 GÖÇMEN RUANDA'YA GÖNDERİLECEK

Diplomatik kaynakların aktardığı bilgilere göre, Ruanda'da kurulması planlanan merkez başlangıçta pilot uygulama olarak faaliyet gösterecek. İlk aşamada yaklaşık 100 göçmenin kabul edilmesi, anlaşmaya katılan beş AB ülkesinin ise merkeze yaklaşık 20'şer kişi göndermesi öngörülüyor.

Merkezin 2027 yılında faaliyete geçmesi hedefleniyor. Projenin ilerleyen dönemde genişletilmesi de değerlendiriliyor.

Planın, Avrupa Birliği ülkelerinde sığınma başvuruları reddedilen ve yasal kalış imkânlarını tüketen kişileri kapsaması bekleniyor.

İNGİLTERE'NİN İPTAL EDİLEN RUANDA PLANINDAN FARKLI

Yeni girişim, İngiltere'nin daha önce Ruanda ile imzaladığı ancak uygulamaya geçiremediği göçmen anlaşmasını yeniden gündeme getirdi. İngiltere'nin planında, ülkeye düzensiz yollarla gelen sığınmacıların başvuruları değerlendirilmek üzere Ruanda'ya gönderilmesi öngörülüyordu.

Beş AB ülkesinin üzerinde çalıştığı modelde ise sığınma süreci tamamlanmış ve Avrupa'da kalma hakkı elde edememiş kişilerin gönderilmesi planlanıyor.

Projeyi destekleyen hükümetler, geri gönderme merkezlerinin düzensiz göçü caydıracağını ve sınır dışı kararlarının uygulanmasını kolaylaştıracağını savunuyor.

BM GÖÇ ÖRGÜTÜ DE SÜRECE DAHİL OLABİLİR

Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösteren Uluslararası Göç Örgütü'nün (IOM) de projede destekleyici rol üstlenebileceği belirtiliyor. IOM sözcüsü, örgütün transit durumdaki göçmenlere yardım sağlama konusunda uzun yıllara dayanan deneyimi bulunduğunu ifade etti.

Sözcü, bazı AB ülkeleriyle geri gönderme merkezleri veya benzeri mekanizmaların kurulmasına yönelik görüşmeler yürüttüklerini doğruladı.

Ruanda yönetimi de ağustos ayında çeşitli Avrupa ülkeleriyle göçmenlerin kabulüne ilişkin ön görüşmelere başladığını açıklamıştı.

İNSAN HAKLARI ÖRGÜTLERİNDEN SERT TEPKİ

Proje, insan hakları örgütlerinin eleştirilerini de beraberinde getirdi. İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün (HRW) Afrika kıdemli araştırmacısı Clementine de Montjoye, Ruanda'nın geri gönderme merkezi olarak seçilmesinin ciddi endişeler yarattığını belirtti.

Montjoye, ülkede siyasi muhaliflere yönelik baskılar, keyfi gözaltılar ve gözaltında kötü muamele iddialarına dikkat çekti. Ruanda'nın komşu Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ndeki silahlı gruplarla ilişkisine yönelik suçlamaları da hatırlattı.

Ruanda yönetimine göçmenleri kabul etmesi karşılığında mali destek sağlanmasının, insan hakları ihlalleriyle suçlanan bir hükümetin siyasi ve ekonomik açıdan güçlenmesine yol açabileceğini savundu.

AB TEMEL HAKLAR AJANSI'NDAN UYARI

Avrupa Birliği Temel Haklar Ajansı da birlik dışında kurulacak geri gönderme merkezlerinde temel hakların güvence altına alınması gerektiğine dikkat çekti. Ajans, göçmenlerin işkence, kötü muamele veya ciddi zulüm riskiyle karşılaşabilecekleri ülkelere gönderilmemesi gerektiğini vurguladı.

Refakatsiz çocukların bu merkezlere gönderilmemesi gerektiği de ifade edildi.

Beş AB ülkesi, projenin Avrupa Birliği ve uluslararası hukukla uyumlu olduğunu savunurken, insan hakları örgütleri göçmenlerin hukuki güvenceleri ve merkezlerin denetimi konusunda açıklık sağlanmasını talep ediyor.

Viyana'daki görüşmelerin ardından Ruanda ile yapılacak anlaşmanın hukuki çerçevesinin, uygulama koşullarının ve merkezin maliyetinin netleşmesi bekleniyor.