Bilirkişi: 'Gebze’de çöken binanın asıl nedeni metro kazılarıdır'

65 sayfalık rapor: Taşıyıcı sistem sağlamdı, zemin çöktü

Gebze Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından görevlendirilen inşaat, jeoloji ve mimarlık uzmanlarından oluşan sekiz kişilik bilirkişi heyeti, 20 Aralık 2025’te dosyaya giren raporunda çarpıcı tespitlere yer verdi.
Rapora göre:
    Binanın taşıyıcı elemanlarında kullanılan beton ve donatı proje standartlarına uygundu.
    Yapı, altındaki zeminde oluşan derin boşluk nedeniyle 6–7 metre öne doğru gömüldü.
    Ön cephe 45 dereceye yakın bir açıyla çökerken, arka cephe zeminden 1,5 metre yukarı kalktı.

Bilirkişiler bu durumu şöyle özetledi:

    “Yıkım, radye temel altında oluşan ani zemin kaybı sonucu binanın bütün halinde boşluğa doğru düşmesiyle gerçekleşmiştir.”
Metro istasyonunun tam üstünde: P7 tüneli kritik nokta

Raporda, binanın tam altından Darıca–Gebze metro hattının Akse Sapağı istasyonuna ait üç geniş tünelin geçtiği belirtildi. Çöken binanın tam olarak P7 orta peron tünelinin üstünde bulunduğu vurgulandı.

Sondaj çalışmalarında:  Yüzeyden 14,3 metre aşağıda tünelin enjeksiyon betonuna ulaşıldı. Bu betonun yalnızca 3 metre üzerinde yer yer boşluklar ve aşırı gevşemiş zemin tespit edildi. Kocaeli Üniversitesi’nin Temmuz 2025 tarihli raporunda da P7 tünelinin üst bölgesinin “yüksek riskli” olarak sınıflandırıldığı hatırlatıldı.

Kazı takvimi ile şikâyetler birebir örtüştü

Ulaştırma Bakanlığı’ndan alınan bilgiler, metro kazılarının zamanlamasıyla bina sakinlerinin CİMER’e yaptığı şikâyetlerin aynı döneme denk geldiğini gösterdi:
P7 tünel kazısı: 22 Mart 2025 – 29 Haziran 2025
Betonarme kaplama: 17 Temmuz 2025 – 20 Eylül 2025
Çöküş: 29 Ekim 2025

Bilirkişiler, bu süreçte binada yatay ve düşey kaymaların hızla arttığını, zemindeki hacim kaybının ise son aylarda kritik seviyeye ulaştığını belirtti.

“Acilen boşaltılmalıydı”

Raporda, Eylül 2025 itibarıyla binanın en az “orta–yüksek hasarlı” durumda olduğu, bu nedenle: Yapının derhal tahliye edilmesi,  Deprem güvenliği dahil kapsamlı incelemeye alınması gerektiği vurgulandı. Ancak bu adımlar atılmadı. Bilirkişiler, bu ihmalin yıkımı hızlandırdığını ifade etti.

Sorumlular kim?

Bilirkişi heyeti sorumlulukları şöyle sıraladı:

Birinci derece sorumlular

 Metro inşaatının yüklenici firma proje müdürü

 Tünel kazı ve ölçüm süreçlerinden sorumlu teknik personel

İkinci derece sorumlular

Ulaştırma Bakanlığı (idare) ve kontrol müşavirliği

 Gebze Belediyesi’nin ilgili teknik personeli

 Metro yüklenicisinin saha ekipleri

Kusursuz bulunanlar

Binanın müteahhidi

 Yapı denetim firması

Çöküşten önce uyarılar yapılmıştı

Bilirkişi raporunda, binanın zemin katındaki iş yerinin taşıyıcı kolonlarda ciddi deformasyon olduğunu yetkililere bildirdiği, buna rağmen binanın tahliye edilmediği belirtildi.

Bakanlığın önceki açıklamasıyla çelişti

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, Kasım 2025’te TBMM’de yaptığı açıklamada “Tünelde en ufak bir deformasyon yok.”  “Hiçbir çatlak ve su sızıntısı yok.” demişti. Bilirkişi raporu ise tünel üstündeki zeminde boşluk ve gevşeme oluştuğunu açıkça ortaya koydu.

Gazeteci Alican Uludağ’a soruşturma açılmıştı
Olay sonrası binanın metro kazıları nedeniyle çöktüğünü yazan gazeteci Alican Uludağ hakkında “yanıltıcı bilgi yayma” suçlamasıyla soruşturma başlatılmış, paylaşımına erişim engeli getirilmişti. Uludağ, bilirkişi raporuna tutuklu bulunduğu Silivri Cezaevi’nde ulaştı.

KAYNAK: DW-Alican Uludağ 

KATKI: Pelin Ünker