Financial Times’tan Yıkıcı Tahmin: "450 Bin Fon Mağduru Parasının Ancak Yüzde 20’sini Görebilir"

Financial Times’ın “Unhedged” podcastinde Türkiye’deki fon krizine ilişkin dikkat çeken bir geri ödeme tahmini gündeme geldi. FT Türkiye muhabiri John Paul Rathbone, yaklaşık 450 bin yatırımcıyı etkileyen krizde mağdurların yatırdıkları paranın “dolar başına 20 cent” düzeyinde geri alınabileceğine ilişkin bir tahmini aktardı. Bu oran, 100 liralık yatırım için yaklaşık 20 liralık bir tahsilata denk geliyor.

Ancak söz konusu yüzde 20, SPK veya başka bir kamu kurumu tarafından açıklanmış kesin bir geri ödeme oranı değil. FT podcastinde aktarılan bir tahmin niteliğinde. FT’nin haberinde de 131 fonda yaklaşık 18 milyar dolarlık nominal değer bulunduğu ve toparlanmanın yaklaşık 20 cent/dolar seviyesinde olabileceği belirtiliyor.

“20 cents on the dollar” ne anlama geliyor?

Rathbone’un değerlendirmesinde kullanılan “20 cents on the dollar” ifadesi, alacak veya yatırımın yalnızca yüzde 20’sinin geri kazanılabilmesi anlamına geliyor.

Bu senaryoda 100 liralık bir yatırımın yaklaşık 20 lirasının geri alınması, 80 liranın ise kaybedilmesi anlamına geliyor. Üstelik tasfiye sürecinin uzun sürebileceği belirtiliyor.

FT podcastinde krizin merkezinde Tera ve Pusula ile bağlantılı kapalı uçlu yatırım fonları ve bunların küçük ölçekli hisselerdeki işlemleri ele alındı. Programda, bazı fonlarda üç yıl içerisinde yüzde 43 binlere ulaşan kâğıt üzerindeki getirilerden söz edildi.

Fonlardaki yüksek getiriler nasıl oluştu?

Podcastte aktarılan değerlendirmeye göre soruşturma konusu işlemler, klasik bir “pump and dump” mekanizmasına benzetiliyor. Bu modelde belirli hisselerde yoğun alımlar fiyatları yukarı taşıyor, yükselen fiyatlar fonların net aktif değerlerini artırıyor ve ortaya yüksek getiriler çıkıyor.

FT’nin aktardığına göre söz konusu işlemlere ilişkin uyarılar daha önce de gündeme gelmişti. Podcast transkriptinde, MSCI’ın haziran ayında olası koordineli işlemlere ilişkin uyarısına ve Sermaye Piyasası Kurulu’nun aralık ayındaki iç yazışmasında bazı fon fiyatlarının gerçek ekonomik değeri yansıtmadığına ilişkin değerlendirmelere yer veriliyor.

Kriz, yüksek miktarlı geri ödeme taleplerinin ortaya çıkmasıyla büyüdü. FT podcastinde Pusula bağlantılı bir fonda tek günde yaklaşık 6 milyar dolarlık geri ödeme talebinden söz ediliyor.

Tasfiye süreci kamu bankalarına bırakıldı

Kriz sonrasında tasfiye sürecinde iki büyük banka görevlendirildi. FT, İş Bankası ile Ziraat Bankası’nın etkilenen fonların tasfiyesinde görevlendirildiğini ve sürecin aylar sürebileceğini aktarıyor.

Bu noktada yatırımcıların ne kadar para alabileceği sorusu önem kazanıyor. Çünkü fonların görünen değerleri ile tasfiye sonucunda elde edilebilecek gerçek varlıkların aynı olması gerekmiyor.

Dolayısıyla FT podcastinde dile getirilen yüzde 20 tahmini, yatırımcıların ekranlarda gördükleri fon değerleriyle tasfiye sonrasında elde edilebilecek nakit arasındaki olası büyük farkı ortaya koyuyor.

Krizin boyutu: 450 binden fazla yatırımcı

FT’nin haberine göre kriz, 131 fonda 450 binden fazla yatırımcıyı etkiliyor. Haberlerde söz konusu fonların toplam nominal değerinin yaklaşık 18 milyar dolar olduğu aktarılıyor.

Bu nedenle geri ödeme oranına ilişkin her tahmin, yüz binlerce yatırımcı açısından doğrudan maddi sonuç anlamına geliyor.

Öte yandan yüzde 20 oranının kesinleşmiş bir ödeme planı olmadığı özellikle vurgulanmalı. Nihai tahsilat miktarı; fonların gerçek varlıklarının tespiti, tasfiye sürecinde yapılacak satışlar, hukuki süreçler ve varlıkların ne ölçüde geri kazanılabileceğine bağlı olacak.

FT: Türkiye’deki sermaye piyasalarına güven tartışması

Podcast yalnızca fon krizini değil, Türkiye’de sermaye piyasalarına ve kurumlara duyulan güven tartışmasını da ele aldı.

Rathbone, Türkiye’nin dış politikadaki konumu ile içerideki ekonomik ve kurumsal görünümü arasında belirgin bir ayrım bulunduğunu savundu. Türkiye’nin NATO üyeliği ve savunma sanayisindeki gelişimine dikkat çekerken, yüksek enflasyon ve hukukun üstünlüğüne ilişkin tartışmaların yatırımcı güvenini etkilediğini ileri sürdü.

Rathbone ayrıca Türkiye’nin hisse senedi piyasasında “Wild West” olarak nitelendirdiği bir ortam bulunduğunu söyledi. Bu ifadeler, FT muhabirinin değerlendirmesi olarak aktarılıyor ve Türkiye’deki sermaye piyasalarının tamamına ilişkin bağımsız bir resmi tespit niteliği taşımıyor.

Fon krizinin bundan sonraki en kritik başlığı ise yatırımcıların gerçekten ne kadarını ve ne zaman geri alabileceği olacak. Şimdilik FT podcastinde gündeme getirilen yüzde 20 oranı, resmi bir ödeme kararı değil; krizin olası maliyetine ilişkin dikkat çekici bir tahmin olarak duruyor.