Meloni bu Bro-mance ne der?

Birkaç hafta önce G7 görüşmelerinden sonra ağız dalaşına giren İtalyan Başbakanı Giorgea Meloni ile Trump Türkiye'de yapılan NATO görüşmelerinde de aynı mekanları paylaştılar. Geçen süre içinde aralarındaki soğukluk hala geçmemiş olmalı ki, geleneksel aile fotoğrafında Meloni gayet rahat görünüyordu ancak Trump'ın kızgınlığı hala üzerindeydi. Düne kadar iltifatta kusur etmediği Meloni'ye anlaşılan çok alınmış.

Oysaki, Trump'ın ikinci dönem başkanlık resepsiyonuna Avrupa ülke liderlerinden tek katılan İtalyan Başbakanı Meloni olmuştu. Sempatik İtalyan Başbakanı ile Trump arasındaki sıcak paslaşmalar eksik olmuyordu. Ne olduysa son G7 görüşmelerinden sonra oldu ve aralarına kara kedi girdi.

ABD'nin İran'a düzenlediği operasyonun ilk günlerinde İtalya, kendi hava sahalarının kullanılmasına izin vermemişti. Meloni, İran operasyonları hakkında ABD ile farklı düşündüklerini açık bir dille söylemekten çekinmedi. NATO ülkesi olmak, ABD'den direktif almak ya da şahsi dostluğa dayalı özel muamele beklentileri için bir rampa zemini oluşturmuyor.

Gergin atmosferde gerçekleştirilen G7 görüşmeleri sonrasında Trump'ın “Meloni benimle fotoğraf çektirmek için adeta yalvardı!” açıklamasından sonra ilişkiler gerildi. İtalyan Başbakanı Meloni, ABD Başkanı'nın açıklamalarının gerçekleri yansıtmadığını resmi bir dil ile açıkladıktan sonra, “Ben ve ülkem İtalya, hiç kimseden bir şey dilenmeyiz! ” diye eklemeyi de ihmal etmedi. Geçtiğimiz hafta NATO görüşmelerinde Meloni'ye “Trump'a verdiğiniz sert tepkiden pişman mısınız?” sorusuna sempatik başkan, hafif bir tebessüm ile “Asla pişman değilim!” cevabını verdi.

Ülkenin dış ilişkileri şahsi dostluk ve özel taltiflere kaymaya başlayınca işkillenmekte yerden göre haklıyız. Özellikle Saray'ın saman alevi gibi başlayıp sonra da olmadık yerde sönüveren, romantik dostluk tecrübeleri geride hep hayal kırıklıkları bıraktı. Suriye'nin Esed'i, Mısır'ın Sisi'si, İran'ın ruhani liderleri ve hatta Putin ile yaşanan Bro-romance, yakın dostluklar sürekli olamadı.

Ülke liderleri ile kurulan dostluklar çıkar ilişkisinin ötesine geçmez ve geçmemeli. Öyle de olması gerekiyor. Dünyanın en kudretli devlet başkanı da olsanız, bir sonraki seçimler ya da siyasi değişimlerde oyunun kurallarını yine devlet kurum ve kuruluşları belirliyor. Otokratik idarelerde olduğu gibi devlet, idarecilerin mülkü, devlet gelirleri de siyasilerin istedikleri gibi tasarruf ettikleri şahsi hesap olarak görülmüyor. Bu yüzden, yazarınız gibi, NATO görüşmelerini Trump-Saray şovuna çeviren medya esnafının abartıları herkesin dikkatine takılmış.

Türkiye'nin 2019'dan itibaren ABD'den istediği F-35 anlaşmasının tekrar gündeme alınma beklentisi, mevcut iktidar için NATO görüşmelerinin en önemli semeresi olacak. Trump'dan “Olur!” onayı alınmasına rağmen, bu kararın ABD Kongresi'nde oylanması bekleniyor. 

Sorun sadece bu da değil. 2019'da Türkiye'nin Kremlin'den aldığı S-400'lar ABD ile yapılan F-35 anlaşmasının dondurulmasına sebeb olmuştu. Türkiye kaç zamandır sessiz sedasız S-400'lerden kurtulmanın yollarını arıyor. Öyle ki, hurda fiyatından alıcı bulsalar zarara-kara bakmayıp elden çıkaracaklar. Bu satırların yazıldığı saatlerde, maaşlı yazarlardan biri “S-400'ler üçüncü bir ülkeye satılma aşamasında!” olduğunu paylaştı. Onun için de Kremlin'in “Olur”u bekleniyor. Eğer doğruysa, ABD Kongresi F-35'ler hakkında nihai kararını vermeden, iktidarın elini çabuk tutması gerekiyor.

Düşman çatlatırcasına abartılan Saray-Trump bromance'in Meloni'yi pek ilgilendirmediği ortada. Bununla birlikte daha düne kadar Saray'ın “Yakın dostum!” dediği Venezuela'nın eski lideri Maduro'nun New York'taki cezaevinde derin bir iç geçirdiğine şüphe yok. Devlet ilişkilerinde romantizme yer olmadığının en canlı şahidi şimdi o! Sözümona yakın dostları onun hapisten çıkmasına beklemeden yeni dost ve âşıklar bulmaya çoktan karar vermişler.