Moskova-Yerevan arasında demiryolu krizi derinleşiyor

Samanyoluhaber.com - Moskova

2008’den beri imtiyazla işletilen ve Rusya Demiryolları’nın (RJD) iştiraki olan Güney Kafkasya Demiryolu (GKJD) iki ülke arasında tartışmalı şekle dönüştü. Başbakan Nikol Paşinyan’ın söylemleri giderek sertleşirken, Moskova ise yatırımlarının karşılığını isteyeceğini net bir şekilde ortaya koyuyor.

Uzmanlar, stratejik Rus sermayesinin ülkeden çıkarılması olarak değerlendiriyor. Ayrıca uzmanlara göre, günün sonunda yakın gelecekte Moskova'nın kafkaslardaki kritik transit yolların kontrolünü yerel yönetime devretmek zorunda kalacağı ve yeni anlaşmalar imzalamak için masaya oturmak zorunda kalacağı yönünde. 

Ukrayna krizinin gölgesinde kafkaslarda eli zayıflayan Moskova yönetimi, Ermenistan'a gölge yaptırımlar uygulayarak aslında bir bakıma Erivan yönetiminin elini güçlendiriyor ve daha radikal kararlar almaya itiyor.

Paşinyan: "Ya Anlaşma Ya da 2 Milyar Dolar"

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Şubat ayında imtiyazın "dost" üçüncü bir tarafa satılmasını önermişti. Gerekçe olarak Rusya’ya uygulanan yaptırımlar ve Ermenistan üzerinden geçen ulaşım koridorlarının bloke olması nedeniyle yaşanan "rekabet kayıpları" gösterildi.

Ancak Temmuz ayında söylem daha da sertleşti. Paşinyan, imtiyaz koşullarının yeniden müzakere edilememesi halinde, Ermenistan’ın demiryolu altyapısının "kiralanması" için Rusya’dan yıllık 2 milyar dolar talep edebileceğini ve konuyu uluslararası tahkime götürebileceğini söyledi.

Moskova’dan Net Cevap: "Yatırımlarımızın Karşılığını İsteriz"

Rusya’dan gelen yanıt ise gecikmedi. Moskova, imtiyazın satılması için nesnel bir neden olmadığını vurgularken, olası tek taraflı adımların yapılan yatırımların tazmin edilmesi talebini doğuracağını açıkladı. Rusya Ekonomik Kalkınma Bakanı Maksim Reşetnikov, GKJD’nin "bedava" bir varlık olmadığını, 30 milyar rubleden fazla yatırım yapıldığını ve herhangi bir zarar durumunda tazminat talep edileceğini belirtti.

Rusya’nın GKJD’ye yaptığı yatırımlar, sadece finansal boyutun ötesinde, Ermenistan’ın demiryolu altyapısında önemli iyileştirmeler sağladı. GKJD, 2.500’den fazla Ermeni vatandaşına iş imkanı sağlıyor ve onlara sosyal haklar sunuyor. Ayrıca yılda 500 binden fazla yolcu taşıyor. Yaklaşık 700 kilometrelik demiryolu ağının 520 kilometresi yenilendi. Araç filosuna 135 yeni ünite eklendi.