TİM Başkanı'nda ihracat ve maliyet uyarısı: "15 yıllık müşterim ofisini kapattı, siparişleri Hindistan’a kaydırdı"

Türkiye’den yaklaşık iki yıl öncesine kadar yıllık ortalama 250 milyon dolarlık alım yapan uluslararası bir şirket, Türkiye’deki ofisini kapatma ve tedarikini Hindistan’a kaydırma kararı aldı. Kararı bizzat müşterisinin yöneticileriyle yaptığı toplantıda öğrendiğini anlatan Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, yaşananları Türkiye’nin ihracatta karşı karşıya kaldığı rekabet kaybının somut bir örneği olarak gösterdi.

Gültepe, CNBC-e yayınında yaklaşık 15 yıldır çalıştığı müşterisinin Türkiye’den vazgeçme kararını nasıl öğrendiğini ve bu kararın arkasındaki nedenleri paylaştı.

BU KARARI HİÇ BEKLEMİYORDUM

Hazır giyim sektöründe yaklaşık 35 yıldır faaliyet gösterdiğini belirten Gültepe, uzun süredir çalıştığı yabancı müşterisinin Türkiye’deki ofis yöneticisi ve İngiltere’deki tedarik direktörüyle çevrim içi bir toplantı gerçekleştirdiğini anlattı. Toplantının önümüzdeki döneme ilişkin sipariş ve kapasite planlaması için yapılacağını düşündüğünü belirten Gültepe, kendisine beklemediği bir karar iletildiğini söyledi.

Gültepe, müşterisinin yöneticilerinin “Biz Türkiye’deki ofisi kapatmaya karar verdik. Her şeyi Hindistan’dan alacağız” sözlerini aktardı. Söz konusu müşterinin yaklaşık bir buçuk-iki yıl öncesine kadar Türkiye’den yıllık ortalama 250 milyon dolarlık alım yaptığını belirten Gültepe, bunun tekil bir örnek olmadığını, benzer gelişmelerin son üç-dört yıldır yaşandığını ifade etti.

OFİSİN AÇIK KALMASINI İSTEDİM AMA KABUL EDİLMEDİ

Müşterisinin kararını değiştirmek için girişimde bulunduğunu anlatan Gültepe, Türkiye’deki ofisin tamamen kapatılmamasını, katma değeri yüksek ürünlerin Türkiye’de üretilmeye devam edilmesini önerdi.

Gültepe, müşterisine Türkiye’nin yanı sıra Mısır, Fas ve Cezayir gibi ülkelerdeki üretim olanaklarının da Türkiye ofisi üzerinden değerlendirilebileceğini söylediğini belirtti. Ancak müşterisinin bu öneriyi kabul etmediğini aktaran Gültepe, kararın gerekçelerinden birinin İngiltere ile Hindistan arasında yapılan serbest ticaret anlaşması olduğunu anlattı.

Gültepe, İngiltere-Hindistan anlaşmasıyla hazır giyim ürünlerinde yüzde 12’lik gümrük vergisinin sıfırlanmasının Hindistan’ın fiyat avantajını daha da güçlendirdiğini belirtti. Bu gelişmenin Türkiye’nin mevcut maliyet dezavantajını büyüttüğünü söyleyen Gültepe, “Zaten oralar çok daha rekabetçi fiyatlar verebiliyor. 1-0 yenikken oldum 5-0 yenik!” dedi.

DIŞ TALEPTE SORUN YOK TÜRKİYE’YE TALEP GELMİYOR

İhracattaki sorunların yalnızca dış talepteki zayıflamayla açıklanamayacağını savunan Gültepe, Avrupa’da tekstil ve hazır giyim talebinin artmasına rağmen Türkiye’nin bu büyümeden yeterince yararlanamadığını söyledi.

Avrupa pazarındaki talebin yüzde 4-5 arttığını belirten Gültepe, Çin dışındaki rakip üretici ülkelerin alımlarında artış yaşanırken Türkiye’nin geride kaldığını ifade etti.

Türkiye’nin geçmişte hızlı teslimat, kalite ve coğrafi yakınlık gibi avantajları sayesinde önemli siparişler aldığını hatırlatan Gültepe, üretim maliyetlerindeki yükselişin bu avantajları zayıflattığını anlattı.

Gültepe, sorunun dış talep eksikliğinden ziyade rekabet gücü kaybı olduğunu belirterek “Dış talepte bir sıkıntı yok, talep Türkiye’ye gelmiyor” dedi.

ESKİDEN YÜZDE 20 PAHALIYDIK ŞİMDİ YÜZDE 60

Türkiye’nin rakiplerine kıyasla üretim maliyetlerinin giderek yükseldiğini belirten Gültepe, geçmişte Çin’den yaklaşık yüzde 10-15, diğer rakiplerden ise sektöre göre en fazla yüzde 20-22 daha pahalı üretim yapıldığını söyledi. Bugün bu farkın en az yüzde 60’a çıktığını anlatan Gültepe, “Şu anda ne kadar biliyor musunuz? Minimum yüzde 60! Niye sana çalışsın?” ifadelerini kullandı.

Artan işçilik, enerji ve ham madde maliyetlerine karşılık döviz kurundaki yükselişin aynı hızda gerçekleşmediğini savunan Gültepe, bu nedenle ihracatçıların fiyat tutturmakta zorlandığını belirtti. Gültepe, fiyat rekabetinin kaybedilmesinin yalnızca mevcut siparişleri değil, gelecekte yapılacak yatırımları da etkilediğini söyledi. Rekabet gücü zayıflayan firmaların yeni teknolojiye ve katma değerli üretime kaynak ayırmasının giderek zorlaştığını ifade etti.