Türkiye'de lise sonrası: Üç gençten biri ne eğitimde ne işte

OECD ülkelerinin eğitim sistemleri ve istihdam verilerini masaya yatıran güncel raporlar, Türkiye'deki gençlerin karşı karşıya olduğu yapısal krizi gözler önüne seriyor. Deutsche Welle (DW) Türkçe platformunda ele alınan ve uluslararası eğitim verilerine dayandırılan çarpıcı tabloya göre, Türkiye lise sonrasındaki genç nüfusta alarm veren oranlarla karşı karşıya bulunuyor.

Gençlerin Üçte Biri Sistem Dışında Kalıyor

Yapılan araştırmalar ve rapora yansıyan verilere göre, Türkiye’de 18-24 yaş aralığındaki gençlerin yaklaşık üçte biri (%31 ile %32 civarı) ne bir eğitim kurumunda öğrenci olarak yer alıyor ne de herhangi bir işte çalışabiliyor. Gençlerin "Ne Eğitimde Ne İstihdamda" (NEET) olarak tanımlandığı bu kategorideki oran, yüzde 14'ler seviyesindeki OECD ortalamasının iki katından fazlasına denk geliyor. Bu durum, Türkiye'yi ilgili kategoride OECD ülkeleri arasında üst sıralara taşıyor.

Cinsiyet Uçurumu ve İstihdam Problemleri

Raporda dikkat çeken bir diğer husus ise toplumsal cinsiyet eşitsizliği oluyor. Eğitim ve istihdam süreçlerinin dışında kalan genç kadınların oranı, erkeklere kıyasla katbekat fazla seyrediyor. Kadınlarda bu oran yüzde 40'ların üzerine çıkarken, erkeklerde bu oran çok daha düşük kalıyor. OECD genelinde bu makas oldukça darken, Türkiye'deki derin ayrışma sosyal politikalar açısından risk oluşturmaya devam ediyor.

Ayrıca Türkiye, hem lise hem de üniversite mezuniyetleri sonrasında istihdama katılımda en düşük oranlara sahip ülkeler arasında yer alıyor. Üniversite mezunu olan gençlerin dahi önemli bir kısmı mezuniyet sonrasında uzun süre iş bulamazken, eğitim yatırımlarının ve bütçeden eğitime ayrılan payın yetersizliği uzmanlar tarafından sıkça dile getiriliyor.

Bölgesel Eşitsizlikler Derinleşiyor

Büyükşehirlerde istihdam ve eğitime erişim oranları bir nebze daha iyi görünse de, ülkenin iç ve Doğu/Güneydoğu Anadolu gibi bölgelerinde tablo giderek ağırlaşıyor. Bazı bölgelerde neredeyse her iki gençten birinin eğitim ve iş hayatından tamamen kopuk olduğu, bunun da ülkenin geleceği açısından acil müdahale gerektiren bir kriz niteliği taşıdığı vurgulanıyor.