Üniversite diploması iş garantisi olmaktan uzaklaşıyor: TÜİK verileri dikkat çekti

Türkiye İstatistik Kurumu, üniversite mezunlarının istihdam durumu, ilk iş bulma süreleri, kazançları ve eğitimleriyle uyumlu mesleklerde çalışma oranlarını içeren Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri 2025 raporunu yayımladı.

Rapora göre lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranı 2024’te yüzde 75 iken 2025’te yüzde 73,9’a geriledi. Ön lisans mezunlarında ise kayıtlı istihdam oranı yüzde 66,4’ten yüzde 65,7’ye düştü.

Üniversitelerde 16 yeni program tercih kılavuzunda Üniversitelerde 16 yeni program tercih kılavuzunda

İSTİHDAMDA TIP MEZUNLARI İLK SIRADA

Lisans bölümleri arasında en yüksek kayıtlı istihdam oranı yüzde 95,5 ile tıpta gerçekleşti.

Tıp bölümünü yüzde 90,8 ile özel eğitim öğretmenliği, yüzde 89,9 ile havacılık elektrik ve elektroniği, yüzde 89,8 ile matematik mühendisliği ve hemşirelik izledi.

Raporun ikinci sayfasındaki grafiğe göre istihdam oranı en yüksek diğer bölümler arasında dil ve konuşma terapisi, uçak bakım ve onarım, elektrik mühendisliği, kontrol ve otomasyon mühendisliği ile eczacılık da yer aldı.

Eğitim alanları bazında en yüksek kayıtlı istihdam oranı yüzde 84,5 ile sağlık ve refah alanında görüldü. Bu alanı yüzde 82,1 ile mühendislik, imalat ve inşaat, yüzde 76,7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri takip etti.

ÖN LİSANSTA POLİS MESLEK EĞİTİMİ ÖNE ÇIKTI

Ön lisans mezunları arasında en yüksek kayıtlı istihdam oranı yüzde 92,6 ile polis meslek eğitiminde gerçekleşti.

Elektrik enerjisi üretim, iletim ve dağıtımı yüzde 87,4, uçak teknolojisi yüzde 84,8, kontrol ve otomasyon teknolojisi yüzde 83,9, elektrik bölümü ise yüzde 83,7 istihdam oranına ulaştı.

LİSANS MEZUNLARI İLK İŞİ ORTALAMA 14,2 AYDA BULDU

Lisans mezunlarının ortalama ilk iş bulma süresi 2024’te 14,4 ay iken 2025’te 14,2 aya indi. Ön lisans mezunlarında ise bu süre 16 aydan 15,8 aya geriledi.

İlk işini en kısa sürede bulan lisans mezunları dil ve konuşma terapisi bölümünden çıktı. Bu bölümde ortalama ilk iş bulma süresi 2,4 ay oldu.

Dil ve konuşma terapisini tıp 3,9 ay, özel eğitim öğretmenliği 4,4 ay, eczacılık 4,6 ay ve ergoterapi 7,6 ayla izledi.

Ön lisans mezunlarında ilk işe en hızlı ulaşan bölüm 3 ayla polis meslek eğitimi oldu. Optisyenlikte ilk iş bulma süresi 9,9 ay, aşçılıkta 10,8 ay, eczane hizmetlerinde 11,6 ay ve sivil havacılık kabin hizmetlerinde 11,7 ay olarak hesaplandı.

KAZANCI EN YÜKSEK BÖLÜM PİLOTAJ

TÜİK verilerine göre lisans mezunları arasında aylık ortalama kazancı en yüksek olan bölüm pilotaj oldu.

Pilotajı matematik mühendisliği, uzay mühendisliği, uçak mühendisliği ile kontrol ve otomasyon mühendisliği takip etti. Ön lisans mezunlarında ise kazancı en yüksek bölüm uçak teknolojisi olarak belirlendi.

Raporda parasal kazanç tutarlarına yer verilmezken bölümler kazanç seviyelerine göre sıralandı.

LİSANS MEZUNLARININ YÜZDE 56,7’Sİ KENDİ ALANINDA ÇALIŞIYOR

Ücretli çalışan lisans mezunlarının eğitim gördükleri alanla uyumlu bir meslekte çalışma oranı yüzde 56,7 olarak gerçekleşti. Bu oran 2024’te yüzde 56,1 seviyesindeydi.

Ön lisans mezunlarında kendi alanında çalışma oranı ise yüzde 51’den yüzde 50,8’e geriledi.

Raporun beşinci sayfasındaki grafiğe göre lisans mezunlarında kendi alanında çalışma oranı en yüksek alan yüzde 80,4 ile sağlık ve refah oldu. İş, yönetim ve hukuk alanında bu oran yüzde 79,6, eğitimde yüzde 64,8, mühendislik, imalat ve inşaatta yüzde 63,6 olarak ölçüldü.

En düşük uyum oranı ise yüzde 20,6 ile sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon alanında kaydedildi.

Ön lisans mezunlarında sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon alanında kendi mesleğiyle uyumlu bir işte çalışma oranı yalnızca yüzde 7,8 oldu.

KAYITLI İSTİHDAM DIŞINDA OLMAK DOĞRUDAN İŞSİZLİK ANLAMINA GELMİYOR

TÜİK, çalışmanın 2015-2024 döneminde bir yükseköğretim programından mezun olan ve 2025’te Türkiye’de kayıtlı bulunan kişilerin idari verileri üzerinden hazırlandığını açıkladı.

Kurum, kayıtlı istihdamda yer almayan her mezunun işsiz kabul edilmemesi gerektiğini belirtti. Eğitime devam etme, kayıt dışı çalışma, iş aramama veya fiilen yurt dışında bulunma da kayıtlı istihdam dışında kalma nedenleri arasında yer alıyor.