Beyaz sayfa

⏱ Okuma Süresi 15 dk•Yayınlanma Pazar, Kasım 15 2026
Paylaş
X Post
Beyaz sayfa


Sahabe hareketi hayatlarında beyaz sayfa açabilenlerin hareketidir.  Çoğu müşrikti ve kötü bir hayat yaşadıklarını kabul edip Müslüman oldular. Halbuki bereketli olsa da değişim zordur.  Peygamberimiz (sav) bu zorluğun kaynağını daha iyi anlamamıza yardımcı olacak bir beyanda bulundu:

"Eğer bir dağın yerinden zeval bulduğunu (yer değiştirdiğini) duyarsanız, buna inanın. Fakat bir adamın huyunun (karakterinin) değiştiğini duyarsanız, buna inanmayın. Çünkü o, sonunda yine yaratıldığı (fıtratındaki) mizacına döner." (Taberânî, el-Mu‘cemü’l-Kebîr)

Bu nedenle çoğu insan, kâinatı değiştirmenin kendini değiştirmekten daha kolay olduğunu sanır. Reformun Üç Yolu kitabında, "Herkes dünyayı değiştirmeyi düşünür. Fakat kendini değiştirmeyi düşünmez." der Tolstoy. Zira Bediüzzaman Hazretlerine göre de insan, dürülmüş bir kâinattır. 

Hayatımızda beyaz sayfa açmak anlamına gelen nefsî değişim, derin bir tevbe-i istiğfardan sonra bir olgunlaşma, fıtrata yürüme ve kemâlât kazanma anlamına gelir. Mevlâna Hazretleri "Fihi Ma Fih" kitabında insanın kemâlât yolunda değişim yaşamasını meyvelerin olgunlaşmasına benzetir.   

Asr-ı Saadet'te bu değişimi yaşama cesareti gösteremeyenler de vardı elbet. Peygamberimizi (sav) dinlemek ve gerekirse Müslüman olmak için Mekke'ye gelen Aş'a, Namazı, Orucu ve sair ibadetleri kabul etmesine rağmen şarap içmeme yasağına uyamayacağından dolayı Müslüman olma fikrini tehir etti. "Biraz içeyim sonra Müslüman olurum" dedi kendi kendine. Fakat onun Müslüman olmasına eceli müsaade etmedi.

Aş'a belki Müslüman olacak ve bazı engelleri de zamanla aşacaktı. Fakat Ebu Cehil’le (veya başka ileri gelen müşriklerle) karşılaşması büyük bir talihsizlikti. "Sen nasıl yapacaksın günde şu kadar namaz kılmalısın, şu kadar oruç tutmalısın" deyince Aş'a, bu ibadetlerden bir zorluk olmadığını söyledi. Söyledi ancak Ebu Cehil 'in "Şarap içmekten nasıl vazgeçeceksin?" demesi onu ürküttü ve kaçırdı. 

Onuncu asırda Rus lider Kınez. I.Vilademir de Müslümanlığa ilgi gösterdi ancak "benim milletim şarap içme yasağına uyamaz" gerekçesiyle İslamiyet'i değil Hristiyan olmayı tercih etti. Kendine de milletine de Vladimir beyaz bir sayfa açamadı. 

Demek hayatımızda bir değişim yaşamak istiyorsak kendimize de başkalarına da mühlet tanımalıyız. Yoksa değişime, ruhumuzun derinlemesine kök salmış bazı adet ve geleneklerimizden başlarsak başarılı olamayız. Bir zamanlar imtihan esnasında bir Hocamız sınav kağıdını bize uzatırken; "Zor sorularla ilk önce uğraşarak moralinizi bozmayın ve zamanınızı boşa harcamayın, çözmeye kolay sorulardan başlayın" demişti. Zaman zaman hayatın da zor soruları olur insana. İşe değişime kolaylarından başlamak gerekir. Aksi takdirde biz başaramayacağımız değişimlerle uğraşırken hayatın "deneme sınavının" zamanını belirleyen süresi son bulabilir.

Değişime ne kadar direnirsek değişim yani hayatımızda beyaz bir sayfa açmak o kadar zorlaşır. Cahiliyede Dönemi'nde Efendimiz’le (sav) veya İslamiyet aleyhinde çalışanlar, düşmanlık besleyenler haliyle hayatlarında beyaz bir sayfa açarken daha çok zorlandılar. Halbuki aleyhte düşmanlık beslemeyen ve mücadele etmeyenler daha kolay Müslüman oldular. Örneğin her kavgada ön saflarda savaşan Halit Bin Velit, İkrime, Amr Bin As ve Ebu Süfyan gibilerin hayatlarında beyaz bir sayfa açmaları Ebu Bekir gibi kolay olmadı. Hayatta beyaz sayfa açmak derin bir tövbe etmek anlamına geldiğini iyi bilen bu yiğitler, Müslüman olurken; "Bizim için Allah'tan af dile Ya Muhammet" diyorlardı.  

Medine'de bilgin Yahudiler, Manastırdaki Hristiyanlar ve Müslümanların arasına karışmış Münafıklar hayatlarında temiz bir sayfa açamadılar da Ebu Süfyan başta olmak üzere Mekke'nin azgın müşrikleri zor da olsa Peygamberimiz 'in altından halesinde yerlerini aldılar.  Halbuki Mekke Müşriklerine göre Hristiyanlar, Yahudiler ve Münafıklar gerçeğin bir kısmına inanmış bir kısmına inanmamışlardı. Bunlardan beklenirdi ki geri kalan karanlıklarını da aydınlatsınlar ve zaten çok da yabancı olmadıkları İslamiyet'e dahil olsunlar. Fakat durum beklenen gibi olmadı.  "Her şey bir şeydir yarımlar hiçbir şeydir" düsturuna göre münafıklar ve Ehl-i Kitap, hayatlarını tam aydınlatacak nura maalesef tam vasıl olamadılar. 

Bir Alman düşünürü olan Johann Wolfgang von Goethe'ye göre; "Herkes hayatında bir kere ergenlik (buluğ) ızdırabı çeker. Fakat dehanın çocukları bu ızdırabı her daim çekerler."  Hayatına beyaz sayfa açmanın da ızdırabı buluğa erme ızdırabından geri değildir. Çünkü beyaz sayfa açmak, o ana kadar yaşadığın hayatını inkâr anlamına da gelir. Ene, nefis, gurur gibi düşmanlarınla ruhunun derinliklerinde meydan muharebesi yaparak karanlık sayfalarını toprağa gömer gibi gömmen gerekir. 

Şeyh Galip, "Hüsn ü Aşk" kitabında yüzlerce mısraında bu tehlikeli macerayı, bu değişimi anlattı. Seyr-i süluk, tasavvufta değişimin ve kemale yürümenin basamaklarıdır. Ve bu basamaklarda adım adım ilerlemek çilelerle gerçekleşecektir. "Ete kemiğe büründüm / Yunus diye göründüm" demek kolay olsa da gerçekleştirmek zordur.  Dile kolay kozadan çıkacak kelebeğe dönüşecek ve semalarda pervaz edeceksin. Yahut denizin derinliklerindeki mercanlar gibi inciye dönüşeceksin.  Her aydınlık kanlı bir şafaktan sonra yükselir. 

Hayatımızda beyaz sayfa açmak samimiyet ister. Bu nedenle pek çok kez Peygamberimiz’le (sav) açıktan pek çok kez savaşan Ebu Süfyan'a hayatında beyaz bir sayfa açmak nasip oldu da Müslümanların içinde onlarla ibadetlerinde bile beraber olan pek çok münafıka ve başlarındaki İbn-i Selül'e hidayet nasip olmadı. Çünkü İbni Selül'ün hiç bir hareketinde samimiyet yoktu. Necip Fazıl, "Çerçeveler" kitabında özellikle elit idareci ve aydın tabakanın içine düşmüş olduğu hali tablolaştırırken diyor ki; Demokratlar var, komünistler, sosyalistler, kapitalistler, sağcılar, solcular var. Tüm bunların hangisi doğru veya yanlış. Bizde ideoloji fikir sorunu yoktur. Bizde samimiyet sorunu var. Ne demokratlarımız samimi demokrat, ne solcularımız samimi solcu ne de dindarlarımız samimi dindar. Bizde samimiyet sorunu var." Bence Necip Fazıl çok haklı. Samimi değiliz. Hele hayatımızda beyaz sayfa açıp terakki manasında bir değişim yaşamak ilk evvel SAMİMİYET ister. Bir türlü şu şark kurnazlığı bataklığından kurtulamadık. Kurtulamadık ve terakkimizin hakiki zembereği hükmündeki güven ve itimadı aramızda yaygınlaştıramadık.

Nebevî duada ifadesi bulduğu gibi; "Doğruyu gördükten sonra doğruya tabi olmayı, yanlışı görünce de uzaklaşmayı Rabbim bize nasip etsin."

Çünkü doğruyu görüp bildikten sonra doğruya tabi olmak hayatımıza beyaz sayfa açmanın ta kendisidir!