"EU KIDS Act" Yolda: Avrupa Birliği Sonsuz Kaydırma ve Bağımlılık Yapan Özellikleri Yasaklıyor

Perşembe günü resmi olarak sunulması beklenen yeni yasa tasarısı (“EU KIDS Act”), 15 yaşın altındaki çocukların kendi başlarına hesap açmasını yasaklamayı ve daha küçük çocuklar için ebeveyn gözetiminde kademeli bir erişim sistemi getirmeyi öngörüyor.

Taslak metin, yaş sınırlarının yanı sıra dijital devleri platformlarını çocuklar için tasarımı güvenli hale getirmeye zorlayacak; bu da “sonsuz kaydırma” gibi bağımlılık yapıcı belirli özelliklerin kaldırılması gerektiği anlamına geliyor.

Avrupa Komisyonu; Fransa ve Yunanistan’ın da aralarında bulunduğu birden fazla üye ülkenin, çocukları sosyal medyanın zararlarından korumak amacıyla birlik genelinde tedbir alınması yönündeki baskısı altında bulunuyor. Söz konusu baskı, Avustralya’nın 16 yaş altındakilere sosyal medyayı yasaklamasının ardından daha da yoğunlaştı.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çarşamba günü Fransa’nın Strazburg kentindeki Avrupa Parlamentosu’nda yapacağı yıllık “Birliğin Durumu” konuşmasında yeni yasadan ne beklenmesi gerektiğine dair ilk ipuçlarını verecek. Von der Leyen, ertesi gün AB Teknoloji Şefi Henna Virkkunen ile birlikte teklifi sunacak. Taslağa göre teklif; sonsuz kaydırma, yapay bildirimler ve çocuklar için tasarlanmış bazı ödül sistemleri gibi bağımlılık yapıcı özellikleri yasaklayacak.

Perşembe günkü resmi yayınlanma tarihine kadar değişikliğe açık olan taslaktaki öne çıkan ana unsurlar şunlar:

Taslak metinde, yeni yasanın “reşit olmayanların bağımsız bir hesap açabilmesi için AB genelinde asgari yaşı 15 olarak belirlediği” ve daha küçük çocuklar için kademeli bir sistemin uygulanacağı ifade ediliyor.

13-14 Yaş Grubu: Sosyal medya, yapay zeka veya oyun platformlarında kısıtlı özelliklere ve sıkı ekran süresi limitlerine sahip “başlangıç” hesapları oluşturmak için ebeveynlerinden izin almak zorunda kalacak. Bu hesaplar ebeveynlerin kontrolünde olacak. 3-13 Yaş Grubu: Sıkı güvenlik standartlarına sahip “çocuk dostu” hizmetlerde “tamamen ebeveyn kontrollü hesaplara” erişebilecek. 3 Yaş Altı: 27 ülkeden oluşan birlik genelinde 3 yaşın altındaki çocukların sosyal medyaya ve diğer “riskli hizmetlere” erişimi tamamen engellenecek. AB, çocukların bu tür platformlardan uzak tutulmasını sağlamak amacıyla eş zamanlı olarak bir yaş doğrulama uygulamasını kullanıma sunmaya hazırlanıyor.

Bu kademeli erişim kuralları, ebeveynlerin 16 yaşından küçük çocukların sosyal medyaya erişimine izin veremediği Avustralya modelinden farklılık gösteriyor. Yasanın uygulanması ve denetimi, platformlardan alınacak denetim ücretiyle finanse edilecek. Yeni yasanın, teorik olarak bir şirketin küresel yıllık cirosunun yüzde 6’sına kadar para cezasına izin veren DSA’nın uygulama gücü üzerine inşa edileceği belirtildi.

Belgede, AB’de “çocukların teknoloji şirketlerine erişimini değil, teknoloji şirketlerinin çocuklara erişimini sınırlandırmanın gerektiği” vurgulanıyor.

Bağımlılık yaratan özelliklerin yasaklanmasının yanı sıra taslak; çocuklara sunulan içerikleri kontrol etmek ve olası zararları önlemek adına, kullanıcılara kişiselleştirilmiş içerik besleyen algoritmalardan oluşan “öneri sistemlerini” de düzenlemeyi hedefliyor.

AB, çocuk hesaplarının gizli kalmasını, “riskli ayarların” varsayılan olarak kapalı tutulmasını ve tanınmayan kullanıcıların reşit olmayanlarla iletişim kurmasının engellenmesini istiyor. Çevrim içi oyunlar ve yapay zeka sohbet robotları için de “özel taahhütler” getirilecek. Söz konusu teklif, Avrupa Parlamentosu ve üye ülkeler arasındaki müzakerelerin ardından yasalaşacak.