Gıda fiyatları son 5 yılda dünyada yüzde 1.2, Türkiye'de yüzde 733 arttı

Türkiye’de gıda fiyatlarındaki sert yükseliş, yeni bir veri analiziyle yeniden gündeme geldi. Finansal analist İnan Mutlu, TÜİK ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü verilerini karşılaştırarak hazırladığı grafikle, Türkiye’de gıda fiyatlarının küresel fiyatlardan nasıl ayrıştığını ortaya koydu.

Karar'da yer alan habere göre grafikte başlangıç noktası olarak, Türkiye’de ekonomi politikalarında keskin değişimin başladığı Eylül 2021 tarihi alındı. Endeksin 100 kabul edildiği bu tarihten Nisan 2026’ya kadar geçen dönemde, dünya gıda fiyatları sınırlı bir artış gösterirken Türkiye’de fiyatlar katlanarak yükseldi.

DÜNYADA YÜZDE 1,2, TÜRKİYE’DE YÜZDE 733 ARTIŞ

İnan Mutlu’nun paylaştığı grafiğe göre küresel gıda fiyat endeksi, yaklaşık 4,5 yıllık süreçte dalgalı ancak yatay bir seyir izledi. Eylül 2021’de 100 kabul edilen dünya endeksi, Nisan 2026’da 101,20 seviyesine çıktı. Bu da dünyada toplam artışın yalnızca yüzde 1,2 olduğunu gösterdi.

Aynı dönemde Türkiye’de gıda fiyat endeksi ise 832,90 seviyesine yükseldi. Buna göre Türkiye’de gıda fiyatlarındaki artış, TÜİK verileri esas alındığında dahi yüzde 733’e ulaştı.

Bu tablo, iktidarın sık sık dile getirdiği “küresel kriz” ve “bütün dünyada enflasyon var” söylemleriyle Türkiye’de yaşanan gıda fiyat artışları arasındaki farkı yeniden tartışmaya açtı.

“MESELE KÜRESEL KRİZ DEĞİL”

İnan Mutlu, grafiğe ilişkin değerlendirmesinde Türkiye’deki gıda enflasyonunun yalnızca küresel gelişmelerle açıklanamayacağını belirtti.

Mutlu, “Mesele ‘küresel kriz’ değil; TL’nin çöküşü, tarımın tasfiyesi ve yüksek enflasyonu kalıcı hale getiren ekonomi modeli” ifadelerini kullandı.

Mutlu’nun paylaşımı, kısa sürede sosyal medyada ekonomi gündeminin en çok tartışılan başlıklarından biri haline geldi.

RAMAZAN BAŞAK: “SONUÇ TESADÜF DEĞİL”

Grafiğe bir değerlendirme de MASAK eski Başkan Yardımcısı Ramazan Başak’tan geldi.

Başak, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, 2021 yılının Türkiye ekonomisi açısından kritik bir dönüm noktası olduğunu belirtti.

Başak, şu ifadeleri kullandı:

“İnan Hoca, gıda fiyatlarındaki artışa ilişkin çok çarpıcı ve çok üzüntü verici bir görsel paylaşmış. 2021 yılı; Nas politikasının hayata geçirildiği, ikinci defa Gri Liste’ye girdiğimiz ve hukuktan daha hızla uzaklaşmaya başladığımız önemli bir yıl. Sonuç da tesadüf değil. Yani dış güçler değil.”

MUTFAKTAKİ YANGIN YENİDEN GÜNDEMDE

Paylaşılan grafik, Türkiye’de gıda enflasyonunun vatandaşın günlük hayatındaki etkisini bir kez daha görünür hale getirdi. Kırmızı çizginin Türkiye’deki gıda fiyatlarını, mavi çizginin ise dünya gıda fiyatlarını gösterdiği analizde iki veri arasındaki makasın özellikle 2021 sonrası hızla açıldığı görüldü.

Uzmanlara göre bu ayrışma; kur krizi, üretim maliyetlerindeki artış, tarımsal üretimde yaşanan sorunlar, ithalata bağımlılık ve yüksek enflasyon sarmalıyla doğrudan bağlantılı.

Grafik, Türkiye’de temel gıda ürünlerine erişimin neden giderek zorlaştığını ve vatandaşın mutfak harcamalarının neden küresel eğilimlerden çok daha sert arttığını gösteren en çarpıcı örneklerden biri olarak değerlendirildi.