İkinci el dükkan piyasası kilitlendi: Piyasadaki durgunluk iş yeri satışlarını da vurdu

Türkiye’de reel sektörün yaşadığı nakit sıkışıklığı, artan işletme giderleri ve tırmanan dükkan kapanmaları ticari gayrimenkul pazarındaki dengeleri kökten değiştirdi. Ekonomim.com’da Merve Yiğitcan tarafından kaleme alınan habere göre, piyasadaki genel daralma iş yeri satışlarına da yansırken, pazarda "işletme" amacından ziyade "sermaye koruma" ve "finansman arayışı" dönemi başladı.

TÜİK verilerine dayandırılan habere göre, bu yılın ocak-eylül döneminde Türkiye genelinde toplam iş yeri satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,1 oranında azalarak 142 bin 798 adetten 135 bin 543 adede geriledi. Ancak bu genel düşüşün arkasındaki alt segment hareketlilikleri pazardaki keskin ayrışmayı gözler önüne serdi.

İkinci El Dükkanlar Atıl Stok Haline Geldi

Artan kiralama maliyetleri, tadilat ve devir masraflarının yanı sıra tüketici talebindeki düşüş, ikinci el iş yeri piyasasını kilitledi. Yılın 9 aylık döneminde ikinci el iş yeri satışları yüzde 8,6 azalarak 94 bin 911 adede düştü. Sektör temsilcileri, şehir merkezlerinde kapanan dükkanların bıraktığı boş ticari alanların stok oluşturduğunu, yüksek yenileme masrafları nedeniyle girişimcilerin bu dükkanları devralmaktan kaçındığını vurguluyor.

Sıfır Projeler 5 Yılın Zirvesinde

İkinci eldeki bu kan kaybına karşın, ilk el (sıfır) iş yeri satışları piyasadan pozitif ayrıştı. Ocak-eylül döneminde sıfır iş yeri satışları yüzde 4,2 artışla 40 bin 632 adede yükseldi. Toplam pazar içindeki payı yüzde 30'a ulaşan ilk el projeler, son 5 yılın zirvesini gördü. Uzmanlar, enflasyona karşı birikimini korumak isteyen yüksek sermayeli yatırımcıların ve inşaat firmalarının sunduğu esnek ödeme modellerini değerlendiren alıcıların sıfır projeleri "güvenli liman" olarak gördüğünü belirtiyor. Ayrıca kredi maliyetlerinin zirvede olmasına rağmen ipotekli iş yeri satışlarının yüzde 61,8 artışla 6 bin 35 adede ulaşması dikkat çekti.

Yabancı Yatırımcı Ticari Alandan Çekildi

Haberde, yabancıların ticari gayrimenkule olan ilgisinin de hızla eridiği ifade edildi. 2022'nin ilk 9 ayında 3 bin 14 iş yeri satışı yapılırken bu rakam kademeli olarak düşmüş, 2026'nın aynı döneminde 991 adette kalmıştı. Yabancıların toplam satıştaki payı ise yüzde 0,73'e geriledi. Vatandaşlık limitlerindeki düzenlemeler ve döviz bazlı yüksek mülk fiyatları yabancıları pazardan uzaklaştırırken, ticari gayrimenkul pazarının tüm yükü yerli yatırımcının omuzlarında kaldı.