KHK ihraçları AİHM'nin önünde: Son bir yılda 12 bin başvuru daha yapıldı

Guyomar, Strasbourg'da Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) Genel Kurulu'nda milletvekillerine hitap etti. Yaklaşık 15 ay aradan sonra AKPM üyelerinin karşısına çıkan AİHM Başkanı, konuşmasında Mahkeme'nin artan iş yükü, AİHM kararlarına yönelik siyasi eleştiriler, yargı bağımsızlığı ve bütçe sorunları hakkında değerlendirmelerde bulundu.

KHK başvuruları yeniden yük oluşturdu

TR724'ün haberine göre AİHM'in önündeki dosya sayısının geçen yıl sonunda son 20 yılın en düşük seviyesine gerilediğini belirten Guyomar, KHK ihraçlarından kaynaklanan yeni başvuru dalgasının bu eğilimi tersine çevirdiğini söyledi.

Guyomar'ın verdiği bilgilere göre, son 12 ay içerisinde KHK kapsamında yapılan ihraçlarla bağlantılı 7 bin başvuru Mahkeme tarafından kayda alındı. Yaklaşık 5 bin başvurunun ise halen kayıt işlemleri devam ediyor.

AİHM Başkanı, başvuru sayısındaki olağanüstü artış nedeniyle Mahkeme'nin bu dosyaların değerlendirilmesi için özel vaka işleme yöntemlerini devreye aldığını ifade etti.

AİHM'in 31 Ağustos 2026 tarihli verilerine göre Mahkeme'nin karar bekleyen toplam dosya sayısı 58 bin 100. Bu dosyaların 23 bin 850'si Türkiye'den yapılan başvurulardan oluşuyor.

“Kavala'nın yaşadıkları münferit değil”

Guyomar, konuşmasında Osman Kavala hakkında verilen son Büyük Daire kararına da değindi. AİHM Başkanı, Kavala'nın yaşadığı sürecin tek başına değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, bunun münferit bir olay olmadığını söyledi.

“AİHM siyasi tartışmaların aktörü değil”

AİHM'in siyasi tartışmaların tarafı olmadığını vurgulayan Guyomar, Mahkeme'nin bu tartışmaların “aktörü değil, konusu” olduğunu ifade etti.

Göç ve sınır güvenliği gibi başlıkların devletler tarafından tartışılmasının doğal olduğunu belirten Guyomar, bu tartışmaların yargı bağımsızlığına saygı çerçevesinde yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Guyomar, Mahkeme'nin devletlerin kaygılarını dikkate aldığını ancak hangi konuda nasıl karar vermesi gerektiğinin kendisine dikte edilmesine izin vermeyeceğini belirtti.

AİHM Başkanı ayrıca uluslararası yargıçların siyasi baskı ve tehditlerden korunmasının önemine dikkat çekti. Guyomar, ABD ve Rusya'nın yaptırımlarına maruz kalan Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) yargıçlarıyla dayanışma içinde olduklarını da dile getirdi.

Yargıç seçimleri ve kararların uygulanması

Konuşmasında Avrupa Konseyi kurumları arasındaki işbirliğine de değinen Guyomar, AİHM'deki 46 yargıcın AKPM tarafından seçildiğini ve Mahkeme'nin demokratik meşruiyetinin bu seçim süreciyle bağlantılı olduğunu ifade etti.

Guyomar, yargıç adaylarının belirlenmesindeki gecikmeler ve kadın-erkek dengesi gibi konuları görüşmek üzere AKPM Yargıç Seçim Komitesi ile temaslarda bulunacaklarını söyledi.

AİHM kararlarının uygulanması konusunda ise Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ve İnfaz Dairesi ile yakın işbirliği içerisinde olduklarını belirten Guyomar, bu çalışmalar sonucunda kararların uygulanmasında yüzde 87 oranında başarı sağlandığını kaydetti.

AİHM'den bütçe uyarısı

Guyomar'ın konuşmasında öne çıkan bir diğer başlık ise Mahkeme'nin mali durumu oldu.

Yaklaşık 700 milyon kişiye hizmet veren ve yılda yaklaşık 38 bin dosyayı karara bağlayan AİHM'in yıllık bütçesinin 90 milyon avronun altında kaldığını belirten Guyomar, mevcut kaynakların kurumun ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını söyledi.

AB Adalet Divanı'nın yıllık 500 milyon avroyu aşan bütçesine dikkat çeken Guyomar, Avrupa Konseyi üyesi ülkelerden sağlanan gönüllü katkılardaki azalmanın Mahkeme'nin çalışma kapasitesini doğrudan etkileyebileceğini belirtti.

Bütçede gündeme gelen yüzde 2'lik kesintinin AİHM açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini savunan Guyomar, böyle bir kesintinin hukukçuların sözleşmelerinin sona erdirilmesine ve Mahkeme'nin inceleyebileceği dosya sayısının azalmasına yol açabileceği uyarısında bulundu.

Guyomar, bütçe konusunda hükümetlerden daha güçlü finansal destek talep ederek, mevcut kaynakların korunmasının Mahkeme'nin görevlerini yerine getirebilmesi açısından kritik olduğunu vurguladı.