Hizmet Hareketi eğitim anlayışına dair bir bakış

Hizmet Hareketi’ni araştıran gazeteci, yazar, akademisyen ve uzmanların çalışma alanlarıyla ilgili tespit ettiği bir çok farklı özellikler olsa da hepsinin önemle altını çizdiği ortak özellik ise camianın bir Eğitim Hareketi olmasıdır. İşte bu konuda çok ciddi akademik araştırmalar yapan Dr. Thomas Michel’in, camianın eğitim yaklaşımını ele alış tarzını anlatan ifadeleri; “Bu tebliğ için seçtiğim konu: ‘Bir eğitimci olarak Fethullah Gülen.’ İlk olarak itiraf etmeliyim ki; hakkında konuşacağım konuyla ilişkim tersinden başladı. Fethullah Gülen’in eğitim ve pedagoji hakkındaki eserlerini incelemek ve sonra, tümdengelim olarak adlandırılabilecek bir yaklaşımla, bu prensiplerin nasıl uygulamaya konulduğunu görmeye çalışmak yerine, ben ilk olarak Sayın Gülen’in önderliğindeki hareketin katılımcıları tarafından yürütülen eğitim kurumlarını tanıdım.” Dr. Thomas Michel bu çalışmalarında Fethullah Gülen Hocaefendi’nin ortaya koyduğu eğitim değerleriyle şekillenmiş bir Hizmet Hareketi eğitim anlayışının altını çiziyor. Tabii ki buna benzer daha birçok araştırmada da eğitim vurgusunun yapılması hemen şu soruyu aklımıza getiriyor; “Peki dünya çapında eğitim hizmetleri veren bu hareketin bir eğitim modeli var mıdır?” Gelin bu sorunun cevabını bulmaya çalışalım:

Hizmet Hareketi’nin Eğitim Modeli mi Var; Eğitim Normları ve Değerleri mi var?

Eğitim-Öğretim sistem veya modelleri; ülkeden ülkeye, bölgeden bölgeye birçok cihetten farklılıklar arz etmektedir. Belli standartları ve kalıpları tespit edilmiş, meşhur eğitim sistemleri vardır: Osmanlı, İngiliz, Amerikan, Alman, Rus, eğitim sistemleri gibi. Bu eğitim sitemleri; uyguladıkları müfredatları, eğitim yılı ve alanları, teknoloji uygulamaları, öğretim teknikleri, genel eğitim yöntemleri gibi birçok açıdan karakteristik özellikleri olan sistemlerdir. Peki dünyanın birçok ülkesinde eğitim hizmetleri veren Hizmet Hareketi’nin kalıplaşmış, tek tip uygulanan bir “eğitim-öğretim modeli” var mıdır? Cevap elbette ki; “Hayır.” Bu durumda Hizmet Hareketi’nin dünya çapındaki eğitim anlayışını nasıl izah edebiliriz? Bu hususu kısaca şöyle özetleyebiliriz; camianın eğitim modeli yoktur ama pırlanta değerinde “Eğitim-Öğretim Prensipleri, değerleri ve Normları” mevcuttur.

Dünyanın dört bir yanındaki Hizmet Hareketi gönüllülerinin açmış olduğu eğitim kurumlarında nasıl bir eğitim-öğretim anlayışı vardır? Bu sorunun cevabı hem çok kolay hem de çok zordur: Genel olarak hangi bölge veya ülkede ne tür sistemler tercih edilmekte ve uygulanmakta ise Hizmet eğitimcileri de o sistemleri esas almakta ve başarıyla uygulamaktadır. Hizmetin eğitim normları; dupduru bir su, pırıl pırıl bir ışık gibi girdiği her eğitim bahçesini sular ve aydınlatır, ortamı daha da güzelleştirir. Mevcut sistemi ve metodu bozmaz, daha da başarıyla uygulanmasına vesile olur.

Hizmet eğitim anlayışında; Hizmetin eğitim normları ve pedagojik yaklaşımı ile farklı ülkelerin metotları, suhuletle mecz edilmekte ve sistemlerin temel esasları korunarak ciddi bir performans yükselişi gerçekleştirilmektedir. Şöyle de ifade edebiliriz: Hizmetin eğitim ilkeleri, prensipleri veya normları; bütün ülke eğitim sistemleriyle ve modelleriyle barışık, uyumlu ve müspet katalizör hususiyeti olan mükemmel bir eğitim yaklaşımıdır. Tıpkı bir bahçedeki çiçeklerin ve ağaçların bakımını yapan bahçıvanlar gibi. Hizmet değerleriyle ve eğitim normlarıyla yetişmiş yönetici ve öğretmenler; hangi millet ya da dinden ailelerin çocukları olursa olsun hiç ayırmadan onları kendi çocukları gibi eğitir ve yetiştirirler. Şöyle de anlatabiliriz; Hizmet normları adeta bir can suyu gibi her kaba girdiğinde o kabın şeklini alır mevcut yapıyı bozmadan kendisine has renk ve kokusuyla ortamı daha da güzelleştirir.

Hizmet Eğitiminin Beslenme Kaynakları Nelerdir?

Hizmet Hareketi, hangi kaynaklardan beslenerek kendine mahsus eğitim anlayışını ortaya koymuştur, bunları başlıklar halinde vermeye çalışalım:

Tarih boyunca semavi dinlerin iman ve irfan pınarlarıyla sulanmış evrensel değerler, Kur’an ve sünnet temel olmak üzere bu kaynaklarla beslenerek zirvelere ulaşmış alimler ve eserleri, geçmişten günümüze kadar uzayan eğitim kurumları ve üniversitelerin tecrübi birikimleri. Dünya genel eğitim anlayışının esas aldığı mukayeseli (karşılaştırmalı) eğitim metoduyla; farklı eğitim sistemlerindeki başarılı uygulamaların “adeta bir arının farklı çiçeklerden topladığı polenlerle enfes balını yapması gibi” bir araya getirilerek mecz edilmesi. Osmanlı eğitim sistemi, Bediüzzaman Said Nursi Hazretleri’nin fikirleri, hayat tarzı ve eserleri Risale-i Nurlar…

Fethullah Gülen Hocaefendi’nin fikirleriyle, uygulama örnekleriyle ve Pırlanta eserleriyle tüm yukarıdaki kaynakların mecz edildiği nev i şahsına münhasır bir eğitim anlayışı…

Fethullah Gülen Hocaefendi; Kur’an ve Sünnet, Risale i Nurlar, Evrensel değerler, Doğu ve Batı ilim insanlarının eserleri gibi temel kaynakları kendi özgün fikirleriyle mecz ederek Pırlanta eserlerini ortaya koymuştur ki; bu eserler, Hizmet Hareketi’nin eğitim değerleri ve normlarına da temel kaynak oluşturmuştur. 

Bu değerlerin ve normların bazılarını başlık olarak vererek yazımızı sonlandıralım; Muallim odaklı eğitim anlayışı, Eğitimde aile faktörü, İsar ruhu, Fütüvvet esaslı anlayış, “Örnekleri kendinden bir hareket” esası, Müsbet hareket prensibi, Kolektif şuur ve ortak akıl prensibi, Rol-Model abla ve abiler faktörü, Altın Nesil anlayışı… 

Hizmet Hareketi eğitim anlayışı; bu değerler ve normların şekillendirdiği bir karakter eğitimiyle insan yetiştirmeye odaklanmıştır…