PKK için hazırlanan yasa taslağında sona doğru: Teklif Meclis'e geliyor

İktidarın “Terörsüz Türkiye” adını verdiği yeni süreçte gözler, PKK’nın feshi ve silah bırakma sürecinin hukuki zeminini oluşturması beklenen çerçeve yasa teklifine çevrildi. Medyaya yansıyan bilgilere göre teklifin önümüzdeki günlerde TBMM’ye sunulması bekleniyor. Ekim 2024’te başlayan süreç kapsamında, 11 Temmuz 2025’te Kuzey Irak’ın Süleymaniye kentindeki Casene Mağarası’nda yaklaşık 30 PKK üyesi silahlarını sembolik bir törenle yakmıştı. Bu gelişmenin ardından TBMM’de kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nun raporu Şubat

2026’da kabul edilmişti.

İmralı’da tutuklu bulunan PKK lideri Abdullah Öcalan ile yapılan görüşmeler, Kandil hattıyla temaslar ve siyasi partiler arasındaki görüşmelerle ilerleyen süreçte sıradaki başlık, örgütün “münfesih” yani feshedilmiş olduğunun hukuki çerçevesinin kurulması olacak. Aylardır kulislerde konuşulan çerçeve yasa teklifinin, kısa sürede TBMM gündemine gelmesi bekleniyor. Teklifin kısa süre içinde Meclis’e gelmesine kesin gözüyle bakılıyor. Ancak Genel Kurul aşamasının bu hafta mı yoksa gelecek haftanın başında mı başlayacağı konusunda henüz netlik bulunmuyor.

Medyaya yansıyan bilgilere göre yasa teklifinin bu hafta TBMM’ye sunulması ve hemen ardından Adalet Komisyonu’nda ele alınması bekleniyor. Genel Kurul görüşmelerinin ise bu hafta sonunda ya da gelecek haftanın başında yapılabileceği belirtiliyor. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Meclis tatile girmeden süreci tamamlamak istediklerini daha önce birçok kez dile getirmişti. Bu nedenle teklifin önümüzdeki günlerde sunulması beklentisi güçlenmiş durumda.

Takvimin yetişmemesi ihtimaline karşı geçen hafta Meclis kulislerinde bir “B planı” da konuşulmuştu. Bu senaryoya göre Genel Kurul resmi olarak tatile girse bile Adalet Komisyonu çalışmalarını sürdürecek, teklif hazır olduğunda ise Meclis Genel Kurulu yeniden toplanarak yasayı kabul edebilecekti. Bu plan kapsamında öne çıkan tarihlerden biri 15 Ağustos olmuştu. Bu tarihin, PKK’nın 1984’teki ilk silahlı eyleminin yıldönümü olması nedeniyle sembolik anlam taşıdığı iddia edilmişti. Ancak son bilgilere göre bu senaryo şu aşamada rafa kalktı. Yasanın önümüzdeki günlerde sunularak kabul edilmesi beklentisi öne çıktı.

Çerçeve yasa ne içerecek?

Yasa teklifinin çok uzun tutulmaması, süreli ve müstakil bir düzenleme olarak hazırlanması bekleniyor. Düzenlemenin yalnızca PKK’ya yönelik olması öngörülüyor. Teklifin temel yaklaşımının, “Kendisini fesheden, Türkiye’ye karşı silah kullanmaktan vazgeçmiş örgütün örgütsel varlığı sona erdiği için buna üye olanların durumlarının da sonuçlarıyla beraber ortadan kalkması.” şeklinde kurulacağı belirtiliyor.

Silahların kime ve nasıl teslim edileceği, sürecin güvenliğinin kim tarafından sağlanacağı gibi uygulama ayrıntılarının güvenlik birimleri ile PKK arasında ele alınacağı, bunun için ayrı bir mekanizma kurulacağı ifade ediliyor. Teklifte örgütün feshi ve silah bırakmasının hangi mekanizmayla teyit edileceği, soruşturma ve kovuşturma süreçlerinin nasıl yürütüleceği, cezaevindeki hükümlülerin durumunun hangi kriterlerle değerlendirileceği başlıklarının yer alması bekleniyor.

Adalet Bakanlığı’nın geçtiğimiz günlerde terör suçlarına ilişkin soruşturmaların daha etkin, hızlı ve koordineli yürütülmesi amacıyla 81 ilde müstakil Terör Suçları Soruşturma Büroları kurulmasına yönelik genelge yayımlaması da bu süreçle ilişkilendiriliyor. Bu adımın, çerçeve yasa sonrası yargı süreçlerini hızlandırma amacı taşıdığı belirtiliyor.

Öcalan’a özel statü beklenmiyor

Kamuoyunda en çok tartışılan başlıklardan biri Abdullah Öcalan’ın statüsü oldu. Mevcut bilgilere göre çerçeve yasada Öcalan’a özel statü tanınmasına yönelik bir düzenleme bulunması beklenmiyor. MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin daha önce gündeme getirdiği statü önerisine AKP’nin sıcak bakmadığı belirtiliyor. Öcalan’ın mevcut hükümlü statüsünün korunacağı ifade ediliyor. Bununla birlikte iktidarın, Öcalan’a fiili statü kazandırabilecek bazı adımlara yeşil ışık yakabileceği konuşuluyor. Bu kapsamda İmralı’ya gazetecilerin ve akademisyenlerin giderek Öcalan ile görüşmesinin sağlanması gibi seçenekler kulislerde dile getiriliyor. TBMM’ye sunulacak çerçeve yasaya Öcalan’ın da olumlu baktığı, eksik görülen başlıkların sonraki yasal düzenlemelerle tamamlanabileceğini söylediği iddia ediliyor.

Yöneticiler kapsam dışında kalabilir

Teklifte suça karışmış ve karışmamış örgüt üyeleri ile üst düzey yöneticilere ilişkin farklı formüllerin yer alması bekleniyor. Kulislerde bu konuda farklı maddeler üzerinde durulduğu belirtiliyor. Örgüt yöneticilerinin ve başta Öcalan olmak üzere ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların çerçeve yasa dışında tutulması yüksek olasılık olarak değerlendiriliyor. Yasanın yürürlüğe girmesiyle dört binden fazla hükümlü için tahliye yolunun açılabileceği öne sürülüyor. Örgüt yöneticileri için üçüncü bir ülkede barınma gibi seçeneklerin gündemde olduğu, iktidar kanadının ise bu düzenlemeyi ilk yasa olarak gördüğü ve ilerleyen dönemde yeni yasal adımların gelebileceğini aktardığı ifade ediliyor.

DEM Parti’nin çerçeve yasaya bazı eksiklerine rağmen olumlu baktığı belirtiliyor. Parti yetkililerinin iki temel hassasiyeti bulunuyor. Bunlardan ilki Öcalan’ın statüsünün yasada yer alması, ikincisi ise düzenlemenin kapsayıcı olması. DEM Parti kaynakları, örgüt üyelerinin suça karışıp karışmadığına göre kategorilere ayrılmasının sürece zarar vereceği görüşünde. Parti yetkilileri, üçüncü ülkede yaşam ya da Türkiye’ye dönerek siyasete katılma gibi ayrıntıların DEM Parti’nin değil, örgüt ile devlet arasındaki görüşmelerin konusu olduğunu belirtiyor. DEM Parti, bu yasayı ilk adım olarak önemsiyor. Ancak parti içinde, tüm sorunun bu yasayla çözüldüğü algısına girilmemesi gerektiği görüşü de öne çıkıyor.

PKK taslağı bekliyor

Çerçeve yasaya PKK’nın nasıl baktığına ilişkin de son dönemde açıklamalar yapıldı. KCK Yürütme Konseyi Üyesi Mustafa Karasu, Medya Haber adlı platforma yaptığı açıklamada yasa taslağını beklediklerini söyledi. Karasu, süreçle ilgili şu ifadeleri kullandı: “Taslağı bekliyoruz. Bir ara bir taslak dolaşıma sokuldu, basın üzerinden bize de geldi. Tabii o taslağın kabul edilecek yanı yoktu. Anlaşılıyor ki o taslak üzerinde çalışılarak böyle bir uzlaşma gerçekleşmiş görünüyor. Özellikle mesela ‘terör örgütü’ gibi bir kavramın kullanılması, böyle bir süreç açısından… Taslağı bekliyoruz. Gördükten sonra tutumumuzu da açık ve net ortaya koyarız.”