Rusya yaptırımları sayesinde Kırgızistan ekonomisi geçen yıl %11 büyüdü

Samanyoluhaber.com - Moskova

Asya Kalkınma Bankası verilerine göre bu büyümeye, Batı yaptırımları karşısında Rusya’ya yapılan yeniden ihracat önemli ölçüde katkı sağladı.

Son dört yılda yeniden ihracat, ülke ekonomik büyümesinin %30-40’ını oluşturdu. Kırgızistan üzerinden Rusya’ya otomobil, elektronik ve ekipman; bunların arasında potansiyel çift kullanımlı ürünler de sevk edildi. Altın fiyatlarındaki yükseliş, finans ve kripto sektörlerinin gelişmesi ile devletin inşaat harcamalarındaki artış da büyümeyi destekledi.

Başbakan Adılbek Kasımalıyev, büyümeyi yalnızca ihracata bağlamıyor. Vergi ve gümrük gelirlerinin arttığını, 2021’den bu yana devletin sabit sermaye yatırımlarının 16 kat arttığını belirtti. Kasımalıyev, “Şu an tek yolumuz büyüme. Önümüzdeki on yıl boyunca kesintisiz büyümeyi planlıyoruz” dedi.

Batı ülkeleri, Rusya’ya mal sevkiyatıyla bağlantılı Kırgız kuruluşlara yaptırım uyguluyor. AB’den Kırgızistan’a ihracat geçen yıl yaklaşık 2,5 milyar dolara ulaştı; bu 2021’in sekiz katı, ancak 2023’teki 3,1 milyar dolarlık zirvenin altında.

Enflasyon ve aşırı ısınma riski

Kasımalıyev, AB, ABD ve İngiltere’nin yaptırım listesindeki malların kontrol edildiğini söyledi. Bazı tedarikçilerin Kırgızistan’a sevkiyatı yalnızca “kağıt üzerinde” bildirdiğini belirten Başbakan, “Bazen asıl amaçlarının satış yapıp sonra Kırgızistan’ı suçlamak olduğu izlenimi doğuyor” dedi.

Büyümeyle birlikte fiyatlar da artıyor. Uluslararası Para Fonu ekonomide aşırı ısınma riskine dikkat çekiyor; enflasyon %11 civarında seyrediyor. Ekonomist Azamat Akenyev, büyümeden öncelikle finans, inşaat ve lojistik sektörlerinin ile iktidara yakın kişilerin yararlandığını savundu.

Şubat sonunda AB, Kırgızistan’dan Avrupa mallarının Rusya’ya ihracatına yönelik kontrolün sıkılaştırılmasını istedi. Nisan’da kabul edilen 20. yaptırım paketinde Kırgızistan’a yönelik kısıtlamalar da yer aldı. AB, sayısal kontrollü tezgahların Kırgızistan’a ihracatını yasakladı; Kırgızistan, Laos ve Azerbaycan’daki dört bankayla işlem yasağı getirdi.

Bişkek, AB kararından üzüntü duyduğunu açıkladı. Kırgızistan, yaptırım risklerinin önlenmesi konusunda AB ile diyalogda açık, sorumlu ve yapıcı bir yaklaşım izlediğini vurguladı. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Bişkek’in Moskova ile ilişkilerinde kendi çıkarlarından hareket ettiğini, AB’nin 20. yaptırım paketine dahil edilmesinin Rusya’ya bağlılığın cezası olamayacağını söyledi. Kırgızistan, yaptırım uygulanması halinde AB’ye dava açmakla tehdit etmişti. Moskova, Batı yaptırımlarını etkisiz ve gayrimeşru sayıyor.