Japon devi de fahiş vergiden dertli

Ekonomik krizde en fazla daralan sektörlerin başında gelen otomotiv sektörü geliyor. Sektörün önde gelen markalarından Japon Toyota'nın Türkiye Genel Mürü Ali Haydar Bozkurt döviz kurundaki artış kadar yüksek vergilerin satışları düşürdüğünü söyledi: "Vergiler çok yüksek. 100 liralık araba alıyorsunuz ödediğiniz vergi 280 küsur lira."

SHABER3.COM

Japon otomotiv devi Toyota'nın Türkiye Pazarlama ve Satış AŞ Genel Müdürü Ali Haydar Bozkurt, otomotiv sektöründe satış rakamlarının son iki yıldır 600 bin adet olarak belirlenmiş kırmızı çizginin altına indiğini kaydetti. 

"Türkiye’deki mevcut bayi yatırımları belli bir rakama göre dizayn edilmiş. Satış adetlerinin 700-800 binin altına düşmemesi gerekiyor." diyen Bozkurt, böyle giderse bayilerde küçülme ve akabinde iflaslar olabileceğini söyledi. 

Bozkurt'a göre ekonomik krizle boğuşan Türkiye'de tahminde bulunmanın marifet istediğini vurguladı. Bozkurt, her şey böyle giderse hiçbir taş yerinden oynamazsa 2020’de 550 bin adet civarında araba satışı olabileceğini ifade etti. 

Türkiye’deki vergi sisteminin dünya ile uyumlu olmadığına dikkat çeken Ali Haydar Bozkurt, Cumhuriyet’ten Şehriban Kıraç’ın sorularını cevaplandırdı.

"600 BİNİN ALTINA DÜŞTÜĞÜNÜZDE GERÇEKTEN CİDDİ SIKINTILAR YAŞANIYOR"

Türkiye otomotiv pazarı sıkıntılı bir süreç yaşıyor. Nasıl değerlendiriyorsunuz satışları?

Normal diye kabul ettiğimiz 1 milyona yakın iç pazar satış adedi geçen yıl 620 bine geriledi. Bu yıl ise 470 binlerde kapanacak gibi görünüyor. Kolay bir süreç yaşamıyoruz. Türkiye’deki mevcut bayi yatırımları belli bir rakama göre dizayn edilmiş. 

Satış adetlerinin 700-800 binin altına düşmemesi gerekiyor. 600 bin gibi bir kırmızı çizgi var. 600 binin altına düştüğünüzde gerçekten ciddi sıkıntılar yaratıyor. Bunun etkilerini sektör yaşıyor. Gerçekten keyifli bir süreç değil. Arka arkaya kötü geçen ikinci yıl oluyor aslında. Son 1,5 aydır faiz indirimleri sayesinde birazcık rahatlama var. 

Şimdi de şöyle bir sıkıntı var. Bu kampanyaya hazırlıklı araç stoğu yok büyük firmaların elinde. Aralık ayı sonuna kadar yaklaşık 4 bin aracımız daha olsaydı satabilirdik. Çünkü otomobil öyle düğmeye basınca hemen siparişler çıkmıyor, 6 ila 12 ay gibi bir süreç gerekiyor.

Faiz indirimi kampanyasını siz talep etmediniz mi? niye hazırlıksız yakalandınız?

Bir sürü şey talep ediyoruz, fakat böyle bir şeyin geleceğini de bilmiyorduk. Bir sabah uyandık böyle bir kampanya açıklandı. Anında yurt dışına ya da buradaki fabrikalara üretim talebinizi gönderiyorsunuz. Vatandaşlar araç almak istiyor. Faizlerin düşmesi mutlaka olumlu yansıdı, dövizin sabit kalması da çok önemli.

SERVİS KAYBI DA VAR

Kırmızı seviye ve altında devam ederse, pazarda neler olabilir?

İki yıl üst üste bu kırmızı seviyenin altında olursa maalesef bazı bayiler sıkıntı yaşamaya başlıyor. Bayilerde küçülmeler başlar. Bazen kapanmalar da söz konusu olabilir. Distribütör firmalar küçülmeye gidebilir. 

Küçülmeyi düşünmek bizim hep kaçındığımız konudur. Çünkü yetişmiş kalifiye personelinizden vazgeçmiş oluyorsunuz. İnsanların işsiz kalması firmaların son çare olarak baş vurduğu yoldur. 

İki yıldır zorlu süreç yaşanıyor, biz firma olarak böyle bir şeye başvurmadık. Sadece satış değil servis kaybı da yaşıyorsunuz. Otomobil firmalarının satış ve servis dışında geliri yok. Piyasada birinin işi bozulduğu zaman mutlaka zincirin diğer halkalarına da olumsuz yansıyor.

1 milyon adetlik seviyeleri yeniden yakalamanız ne kadar sürer?

En az 2-3 yıl daha o seviyelere gelemez gibi görünüyor.

Siz şirket olarak 2019’u nasıl kapatacaksınız?

Biz pazar payımızı artırdık. Burada da hibritin çok büyük katkısı oldu. Bu yılı 25 bin adet seviyesinde kapatırız. Ama 5 bin aracımız daha olsa son 3 ayda satardık.

Pazar daha çok küçülecek öngörüsüyle mi getirmediniz?

2019’un siparişlerini 2018’in ekim-kasımında belirliyoruz. O zamanki beklenti de pazarın 350 binler civarında olacağı yönündeydi. Biz de ona göre sipariş verdik. 

Şu anda diğer firmalarda da araç sıkıntısı var. Ama ekim ayında taşıt kredilerinde faiz indirimi olunca pazarda bir talep oluştu ondan dolayı bu ilave satışlar geldi.

Toyota Türkiye Genel Müdürü Ali Haydar Bozkurt, otomotiv satışlarını iki yıldır 600 bin adet olarak belirlenen kırmızı çizginin altına indiğini belirterek, "Böyle giderse bazı bayiler kapanabilir." dedi.

"TÜRKİYE'DE TAHMİNDE BULUNMAK GERÇEKTEN MARİFET İSTİYOR"

2020 ile ilgili tahmininiz nedir?

2019 ile ilgili 2018’in haziranında başladık 30 tane tahmin yaptık bugüne kadar. Her gün yeni bir şey yaşanıyor, kur yükseliyor... Bizim ülkemizde bir şirket yönetiyorsanız tahminde bulunmak gerçekten marifet. 

Avrupa’da 3 yıllık plan yapsanız yüzde 3-5 sapar. Bizde öyle değil ki, bir bakıyorsunuz yüzde 50 sapmış. Bu yıl da gelecek yıl için bir sürü öngörü çalıştık tabii. 

Bugün durduğumuz noktada her şey böyle giderse, hiçbir taş yerinden oynamazsa iç pazar satışı 550 bin civarında olur. Satışları etkileyen iki temel faktör var: Biri kur diğeri faiz. Kur aracın maliyetini ve doğal olarak fiyatını belirliyor. 

Kredilerin yüzde 1’ler civarında kalması gerekiyor.

BAYİLER KAPANABİLİR

Otomotiv sektörü açısından şu anda ne tür riskler görüyorsunuz?

Sektör için en büyük risk eğer pazarı tekrar 600 bin üzerine çıkaramazsak... Mevcut bayilik yapıları KOBİ ağırlıklı. İlk sıkıntılar orada yaşanıyor. Oralarda küçülme hareketleri olabiliyor, insanların işten çıkarılması söz konusu olabiliyor. 

Hatta sıkıntı yaşayan bayilik operasyonların kapanması söz konusu olabiliyor. İlk gördüğümüz risk bu. İkincisi pazar düşük gittiği zaman yatırım için pazara girmeyi düşünen firmaların cesareti kırılıyor. 1 milyon adetler nerede 500 bin adet nerede. 

1 milyon dediğini zaman Avrupa’daki 6. büyük pazar oluyorsunuz, o zaman bu ülkeye gelinir diye düşünüyor firmalar. 400 bin dediğinizde ise Avrupa’da 11'inci büyük pazar oluyorsunuz. O zaman yatırımcıların da cesaretini kırmış oluyoruz. 

Bunun sağlanması için vergi sisteminin dünya ile uyumlu hale gelmesi lazım. Türkiye’nin 10 yıllık bir otomobil stratejisinin olması lazım ve bunun arkasında durulması lazım. Böyle bir plan bu pazara güven duyulmasını sağlayabilir.

100 LİRALIK ARABA ALIYORSUNUZ ÖDEDİĞİNİZ VERGİ 280 KÜSUR LİRA!

Otomotiv sektöründe vergi oranları da çok yüksek, bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Vergi oranları bizim en çok üzüldüğümüz taraf. Evet vergi oranları yüksek, ama vergi sisteminiz de dünyayla uyumlu değil. Motor hacmine dayalı bir vergi sistemi var bizde, böyle bir sistem kalmadı. Teknoloji o kadar gelişti ki aracınızın motoru 1.6 mı, 2 litre mi olmuş, aracınız buna göre lüks olmuyor. 

Yurt dışında birçok ülkede çevreye verdiğiniz zarara göre bir vergi ödersiniz. Bunları anlatan bir vergi sistemine ihtiyaç var. Bu yüzden de yeni teknoloji araçları ülkemize getiremiyoruz. Bu konuda biz yıllardır bir şeyler yapılmasını bekliyoruz. 

Avrupa’da bir otomobil aldığınız zaman Katma Değer Vergisi'ni (KDV) ödeyip alıyorsunuz, yüzde 19,3. Bizde ise aracın 3 katına kadar çıkan vergiler var. 100 liralık bir araba alıyorsunuz ödediğiniz para 280 küsür lira. Sırf bu vergi sisteminden kaynaklı.

Bu yıl araba fiyatları ne kadar arttı?

Döviz kuru kadar artmadı. Döviz yüzde 40-50 bandında arttıysa otomobil fiyatlarının artışı ortalama yüzde 35 seviyelerinde kalmıştır. Çünkü onu bir anda yansıttığınızda oto satışları tamamen duruyor.

2020’de arabalara yeni zam olur mu?

Keşke hiç böyle bir tahmininiz olmasa. Kurlar böyle seyrederse büyük büyük zamlar olmaz. Yarın sabah uyandığınızda kurun nereye varacağını kestiremiyorsunuz ki!
<< Önceki Haber Japon devi de fahiş vergiden dertli Sonraki Haber >>
ÖNE ÇIKAN HABERLER